



|
سال 1393 |
دانلود از لینک 1 (سازمان سنجش آموزش کشور)
* دریافت کلید سوالات (پاسخنامه) |
دانلود از سرور پیکوفایل:
|
|
سال 1392
|
|
|
|
سال 1391
|
|
|
پاورپوینت زیبا درباره جنگ جهانی دوم و روند آن
![]() |

خلاصه و نکات کلیدی کتاب حکومت ترکمانان قراقویونلو و آق قویونلو در ایران نوشته اسماعیل حسن زاده

قراقویونلوها
دوره فترت و ستیزه های جانشینی
اعتلای قراقویونلوها در دوران فرمانروایی جهانشاه
آق قویونلوها
قدرت گیری آق قویونلوها در دوران فرمانروایی اوزون حسن
آق قویونلوها از ستیزه های جانشینی تا زوال
روابط خارجی آق قویونلوها
تشکیلات قدرت و تشکیلات حکومتهای ترکمان
برای تهیه جزوه آموزشی تاریخ تیموریان و ترکمانان کلیک کنید.

خلاصه و نکات کلیدی کتاب تاریخ تیموریان و ترکمانان نوشته دکتر حسین میر جعفری

موقعیت سیاسی ماوراءالنهر و چگونگی به قدرت رسیدن تیمور
حوادث سیاسی و نظامی دوره حکومت تیمور
جانشینان تیمور و فروپاشی سلسله تیموریان
فرهنگ و مشاهیر علم و ادب در عصر تیموریان
دین و مذهب و تصوف در عصر تیموریان
روابط خارجی تیموریان
ساختار اجتماعی، اداری و اقتصادی دولت تیموریان
ترکمانان قراقویونلو و آق قویونلو
تاریخ سیاسی قراقویونلوها
فرهنگ و تمدن ایران در عصر قراقویونلوها
چگونگی به قدرت رسیدن آق قویونلوها
آق قویونلوها در اوج قدرت
حکومت آق قویونلوها در سراشیبی سقوط
قابل توجه داوطلبان کنکور سراسری کارشناسی ارشد و دکتری رشته تاریخ!

قابل توجه داوطلبان کنکور سراسری کارشناسی ارشد و دکتری رشته تاریخ!

قابل توجه داوطلبان کنکور سراسری کارشناسی ارشد و دکتری رشته تاریخ!
برای تهیه جزوه فوق که خلاصه و نکات کلیدی کتاب تاریخ ایران کمبریج جلد چهار است، کلیک کنید.
|
دوره تاریخی |
عنوان کتاب |
مؤلف |
مترجم |
ناشر |
|
از آغاز تا هخامنشی
|
راهنمای زبان های باستانی ایران(جلداول: متن) |
محسن ابوالقاسمی |
سمت |
|
|
ایران در زمان هخامنشیان |
مرتضی احتشام |
شرکت سهامی کتابهای جیبی |
||
|
تاریخ اقتصاد دولت ساسانی |
فرانتس آلتهایم؛ روت استیل |
هوشنگ صادقی |
علمی و فرهنگی |
|
|
تاریخ اساطیری ایران |
ژاله آموزگار |
سمت |
||
|
تاریخ شاهنشاهی هخامنشی |
ا.ت اومستد |
محمد مقدم |
امیرکبیر |
|
|
تاریخ امپراطوری هخامنشی (از کوروش تا اسکندر) |
پییر بریان |
مهدی سمسار |
کارنگ |
|
|
یونانیان و پارسیان |
هرمان بنگستون |
تیمور قادری |
فکر روز |
|
|
از اسطوره تا تاریخ |
مهرداد بهار |
چشمه |
||
|
تاریخ کیش زرتشت |
مری بویس |
همایون صنعتیزاده |
توس |
برای دیدن متن کامل و یا دانلود پی دی اف این پست بر روی ادامه مطلب کلیک کنید.
|
دوره تاریخی |
عنوان کتاب |
مؤلف |
مترجم |
ناشر |
|
تاریخ جهان اسلام از آغاز تا پایان عصر عثمانی
|
تاریخ سیاسی اسلام |
حسن ابراهیم حسن |
ابوالقاسم پاینده |
سازمان انتشارات جاویدان |
|
تاریخ اندیشه سیاسی اسلام از عصر پیامبر تا امروز |
آنتونی بلک |
محمد حسین وقار |
اطلاعات |
|
|
تاریخ ملل ودول اسلامی |
کارل بروکلمان |
هادی جزایری |
علمی و فرهنگی |
|
|
تاریخ تحول دولت و خلافت |
رسول جعفریان |
قم: بوستان کتاب |
||
|
تاریخ خلافت عباسی |
احمد رضا خضری |
سمت |
||
|
تاریخ عرب |
فیلیپ خوری حتّی |
ابوالقاسم پاینده |
آگه |
|
|
تاریخ صدر اسلام |
غلامحسین زرگری نژاد |
سمت |
||
|
تاریخ عرب قبل از اسلام |
عبدالعزیز سالم |
باقر صدری نیا |
علمی و فرهنگی |
|
|
دولت عباسیان |
محمد سهیل طقوش |
حجت الله جودکی |
پژوهشگاه حوزه و دانشگاه |
برای دیدن متن کامل و یا دانلود پی دی اف این پست بر روی ادامه مطلب کلیک کنید.
|
دوره تاریخی |
عنوان کتاب |
مؤلف |
مترجم |
ناشر |
|
از آغاز ورود اسلام تا پایان صفویه
|
تاریخ حکومت طاهریان از آغاز تا انجام |
امیر اکبری |
سمت |
|
|
تاریخ تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایران در دوران صفاریان و علویان |
پروین ترکمنی آذر، صالح پرگاری |
سمت |
||
|
تاریخ مردم ایران جلد دوم ( از پایان ساسانیان تا پایان آل بویه) |
عبدالحسین زرین کوب |
امیرکبیر |
||
|
تاریخ آل بویه |
علی اصغر فقیهی |
سمت |
||
|
حیات علمی در عهد آل بویه |
غلامرضا فدایی عراقی |
دانشگاه تهران |
||
|
دیلمیان در گستره تاریخ ایران (حکومتهای محلی، آل زیار، آل بویه |
پروین ترکمنی آذر |
سمت |
||
|
تاریخ تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایران در دوره سامانیان |
ابوالقاسم فروزانی |
سمت |
||
|
تاریخ سامانیان (عصر طلایی ایران بعد از اسلام) |
جواد هروی |
امیرکبیر |
||
|
عصر زرین فرهنگ ایران |
ریچارد فرای |
مسعود رجب نیا |
سروش |
برای دیدن متن کامل و یا دانلود پی دی اف این پست بر روی ادامه مطلب کلیک کنید.
|
سال 1393 |
دانلود از لینک 1 (سازمان سنجش آموزش کشور)
* دریافت کلید سوالات (پاسخنامه) |
دانلود از سرور پیکوفایل:
|
|
سال 1392
|
|
|
|
سال 1391
|
|
|
|
سال تحصیلی: 94-93
دوره تحصیلی: دوره اول متوسطه جدید›سال دوم
|
![]() |
برای دریافت فایل بخشی از کتاب، روی موضوع مورد نظر کلیک کنید:
|
|
سال تحصیلی: 94-93
دوره تحصیلی: دوره اول متوسطه جدید›سال اول
|
![]() |
برای دریافت فایل بخشی از کتاب، روی موضوع مورد نظر کلیک کنید:
|
| برای دریافت فایل بخشی از کتاب، روی موضوع مورد نظر کلیک کنید:
|
![]() |
|
سال تحصیلی: 94-93
|
|
برای دریافت فایل بخشی از کتاب، روی
موضوع مورد نظر کلیک کنید:
|
![]() |
|
سال تحصیلی: 94-93
|
|
برای دریافت فایل بخشی از کتاب، روی
موضوع مورد نظر کلیک کنید:
نکات کلیدی از خلاصه کتاب خاستگاه تشیع علی آقانوری - کتاب الزینة از ابوحاتم رازی- البحر الزخار از ابن مرتضی- الطرائف از ابن طاووس. - حلیسیه: کسانی که از سختی ها و صحنه های جنگ در زمان امام علی(ع) خود را کنار کشیدند. - نسبیّه: می گفتند علی(ع) بر ابوبکر فضیلت داشت چون از بستگان نسبی رسول خدا بود. - لاعنیه: آنهایی که عایشه، طلحه و زبیر را لعن می کردند. - سحابیه: آنهایی که معتقد بودند علی(ع) در سحاب و در رعد و برق است. - واقفه (ممطوره، موسائیه، مفضلیه)، افطحیه (عماریه)، زراریه (تیمیه). - صادقین: امام صادق و باقر(ع) بودند. - مسعودی می گوید: منصور گفت به خدا برای بنی مروان هیچ مردی را از حجاج خیرخواه تر ندیدم. - منصور عباسی در نامه خود به نفس زکیه در زمان امام صادق نوشت در میان خاندان شما بعد از وفات رسول خدا برتر از امام سجاد متولد نشد. - هارون الرشید، امام موسی کاظم را هذا من رهبان بنی هاشم خواند. - منصور یاران نزدیک امام صادق (ع) مثل سدیر، عبدالسلام بن عبدالرحمن را زندانی و معلی بن خنیس را شهید کرد. - یوسف بحرانی در حدائق الناظره تقیه در زمان امام موسی کاظم را بیش از دوره های قبل می داند. - با نفس زکیه با عنوان قائم آل محمد بیعت شد. - اباجعفر احول: مومن الطاق. - سمیطیه(شمطیه): دسته ای از اسماعیلیه که به امامت محمد دیباج (فرزند امام صادق) روی آوردند و به نام پیشوای خودشان یحیی بن ابی سمیط به سمیطیه نامگذار شدند. - بشیریه: مدعی بودند که موسی بن جعفر (امام کاظم) قبل از غیبت خود محمد بن بشیر را وصی خود کرد. - بعد از امام رضا از گروهی مجهول به نام مولفه که بعد از امام رضا به واقفه پیوستند یاد شد. - واقفه: کسانی که رحلت امام عسکری را باور نداشته و او را مهدی آل محمد لقب دادند و او را زنده می دانستند. - واقفه به معنای لغوی: می گفتند بعد از حضرت محمد پیامبری نیست و بعد از رحلت امام عسکری امامی نیست. - فرقه جعفریه یا باطنیه (طرفداران برادر امام عسکری) سرسخترین مخالفان امامیه بودند. - غیبت امام زمان در زمینه امامت مسئله ای به نام حیرت را پدید آورد که شیخ صدوق در قرن چهارم کتاب اکمال الدین و تمام النعمه را در پاسخ به این حیرتها نوشت. - کیسانیه مختاریه: به غیبت و مهدویت این حنفیه معتقد بودند. - کیسانیه خالص:معتقد بودند که بعد از مرگ ابوهاشم امامت به علی بن محمد حنفیه و بعد به نسل فرزندش رسید. - کیسانیه عباسیه: طرفداران امامت عبدالله بن معاویه. - کیسانیه حارثیه: معتقد بودند که ابوهاشم به محمدبن علی بن عبدالله بن عباس مستقر شد. خاصریه: معقتد به زنده بودن امام باقر بوده و پسرش زکریا را جانشین او دانستند. - ناووسیه (صارمیه): پیروان عبدالله بن ناووس که به مهدویت امام صادق قائل شدند. - فطحیه (عماریه): کسانی که امامت عبدالله افطح، بزرگترین فرزند بازمانده امام صادق را مطرح کردند. - اسماعیلیه خالص: به امامت اسماعیل و نیز زنده بودن و مهدویت وی معتقد بودند. - مبارکیه (خطابیه): کسانی که مرگ اسماعیل را باور کرده و بعد از درگذشت امام صادق به امامت محمد بن حنفیه معتقد شدند. - احمدیه: معتقد به امامت احمد بن موسی. - واقفیه (موسویه، ممطوره، مفضلیه): کسانی که با تردید در مرگ امام موسی کاظم و یا اعتقاد به غیبت و ظهور او در امامت آن حضرت متوقف شدند. - محمدیه: کسانی که امامت فرزند اول امام هادی را پذیرفته و امامت امام عسکری را منکر شدند. - مبرقع: بعد از وفات امام رضا بود که مدعیان امامت موسی بن محمد بودند. - نصیریه: بعد از وفات امام هادی طرفداران محمد بن نصیر نمیری بودند. - دوستداران جعفربن علی (برادر امام عسکری) را جعفر زکّی گویند. - به طرفداران جعفربن علی(برادر امام عسکری) طاحنیه هم گفته می شود. - ناووسیه، سمطیه، فطحیه، اسماعیلیه خالص و مبارکیه بعد از وفات امام صادق بوجود آمدند. - احمدیه و واقفیه بعد از وفات امام موسی کاظم بوجود آمدند. - عموماً از کیسانیه بعنوان اولین فرقه شیعی بعد از شهادت امام حسین یاد شد. - اسماعیل بن جعفر از بزرگان بنی هاشم و عامل منصور در فارس بود. - هارون عباسی یحیی بن عبدالله را از دیلم به عراق آورد و مسموم کرد. - عامل برجسته جهش تفکر تشیع از حادثه کربلا شروع شد. - امام سجاد فرمودند: روزگار را همچون بنی اسرائیل در میان آل فرعون می گذرانیم. - کتاب تبصرة العوام از سید مرتضی حسنی رازی که بعد از کتاب بیان الادیان ابوالمعالی کهنترین متون اصلی فارسی درباره فرق اسلامی است. - ملطی از فرقه ای از امامیه به نام اهل قم که اهل تشبیه و جبر هستند یاد کرد. - اصحاب نسق: امامت پی در پی. - کتاب مسائل الامامة از ناشی اکبر- الحور العین از نشوان حمیری- العثمانیه از جاحظ- شرح الاخبار از قاضی نعمان- الفصول المختاریه از شیخ مفید. - نوبختی اصل و اساس شیعه را از زمان رسول اکرم می داند. - الفرق المفترقه از ابو محمد عثمان بن عبدالله العراقی حنفی که از جمله آثار گزارشی- انتقادی در دانش ملل و نحل است. نکات کلیدی از خلاصه کتاب تشیع خواجویان - ابوطالب عموی رسول خدا ابولهب را ننگ فامیل می خواند. - خبر سقیفه را براءبن عازب به بنی هاشم رساند. - فضل بن عباس (زبان قریش) در مورد سزاواری علی (ع) سخن گفت. - کتاب الرسول و الشیعه از سعید حسن. - نویسندگان غربی اطلاعات اسلامی خود را از طریق عثمانی و شمال آفریقا بدست آوردند. - یاران علی(ع) اعراب جنوبی (انصار ) و یمانی بودند. - تشیع را مخالفان، پدید آمده افکار عبدالله بن وهب معروف به ابن سباء می دانند. - تفسیر المنار از رشید رضا. - عمار و حذیفه بن یمان منافق شناس بودند که با هم عقد اخوت خواندند. - رسول خدا غنائم غزوه بنی نضیر را به مهاجران و دو نفر از انصار به نامهای سهل بن حنیف و ابودجانه داد. - سیف بن عمر نویسنده سیر عایشه، جمل ... از اعراب شمالی بود و فقط وی اسم عبدالله بن سباء را بیان کرد. - دشمنی میان شیعه و سنی بعد از خلافت بنی عباس صورتهای مختلف به خود گرفت. - ابوسعید خدری صحابی قرن اول از یاران امام علی بود. - مروج الذهب: در حمایت از بنی هاشم در سال 332 هجری تالیف شد. - سلمان در جنگ قادسیه بود. - مقداد از اعراب جنوبی بود که به فرمان رسول خدا به حبشه هجرت کرد. - عمار در مکه وابسته ابی حذیفه بن مغیره مخزومی گردید وی در جنگ نهاوند حضور اشت. - ابن ابی کعب (سید المسلمین) از خزرج که سواد نوشتن داشته و نامه های رسول خدا را می نوشت. - حذیفه بن ثابت (ذوالشهادتین) در فتح مکه پرچمدار قبیله بنی خطبه بود. (شهید صفین) - براءبن عازب فاتح قزوین در دوره عمر بود. - ابوالهیثم بن تیهان: در عقبه اول و دوم بود و رسول او همچون حواریون می دانست و جزء اولین کسانی بود که به عنوان نماینده انصار با علی (ع) بیعت کرد. - خالد بن سعید: نخستین فرد مسلمان از قریش و نماینده رسول خدا در دریافت صدقات یمن بود. - سهل بن حنیف با رسول خدا پیمان مرگ بست. - رایت امام علی را در نبرد و تخریب بت فلس (قبیله طی) در دست سهل بن حنیف بود. - سهل بن حنیف از طرف حضرت علی والی فارس بود. - رسول خدا در مورد عمار فرمود: تقتلک فئه باغیه. - بریدة بن خصیب اسلمی در دوران عثمان در فتح خراسان بود. - شعر اعشی زبان حال و گویای وضع دوگانه امام علی در زمان رسول و پس از او است. - مالک اشتر در دوره عمر در جنگ رب رومیان را شکست داد. - هاشم بن عقبه بن ابی وقاص (هاشم مرقال) در قادسیه و در حمله به آذربایجان هم فرمانده اعراب بود. - عثمان خلیفه سوم ولید بن عقبه بن ابی معیط را والی کوفه کرد؛ وی شراب خورد و بعد سعید بن عاص جانشین وی در حکومت کوفه شد. - ابوایوب انصاری در دوره معاویه هنگام فتح قسطنطنیه وفات کرد و در همانجا دفن شد. - نخستین معترض به صلح امام حسن(ع) با معاویه حجربن عدی بود. - ابن اعثم کوفی، طبری و ابوالفرج اصفهانی عدم پایبندی معاویه به صلح را گوشزد کردند. - مردم حرّان می گفتند نمازی که در آن لعن به علی(ع) نباشد نماز نیست. - معاویه در دوران حکومت خود مغیرة بن شعبه را والی کوفه کرد و بعد از مرگ او زیاد بن ابیه والی شد. - کوفیان در دوره امام حسن(ع) به رهبری سلیمان بن صرد خزاعی نزد امام رفته و او را تحریک به قیام کردند. - بعد از شهادت امام حسن اولین کسی که نزد امام حسین رفته و خواستار قیام شد، حجربن عدی بود. - حجربن عدی: اولین مسلمان بود که به جرم دوستی با امام علی در مرج عذرا به همراه 12 نفر توسط معاویه شهید شد. - زیادبن ابیه: همسر عمروبن حمق خزاعی را زندانی کرد و این اولین باری بود که زنی به سبب اتهام همسرش زندانی می شود. - عامل یزید در مدینه که دستور گرفتن بیعت از امام حسین را داشت: ولید بن عتبه بود. - عبدالله بن مطیع (بعدها والی کوفه از طرف آل زبیر شد) امام حسین را از رفتن به کوفه بر حذر داشت. - ابن ابی طاهر در کتاب بلاغات النساء خطبه ای از ام کلثوم آورد وی کوفیان را هم چون گیاه سبز و مانند گچی که گور را به آن اندود می کنند تشبیه کرد. - معاویه قصد از میان برداشتن ایرانیان و موالی را داشت که اخنف بن قیس مانع شد. - قبایل همْدان و ربیعه مهمترین قبایلی بودند که مختار را یاری کردند. - اعشی از شاعران نیمه دوم قرن اول که مخالف مختار بود که به هماهنگی همدان با مختار اشاره دارد. - شعبی ندیم عبدالملک مروان در انصراف عبدالعزیز برادر عبدالملک از ولایتعهدی دست داشت. - مسعودی: حمایت عُمره همسر مختار را از وی در کتابش آورد ولی یعقوبی نام همسر مختار را اسماء آورد. - اولین دوگانگی در از بین بردن طرفداران خاندان رسول خدا بعد از مرگ مختار ایجاد شد. - سید الحمیری: از شاعرانی که ابتدا درباره کیسانیه شعر گفت و بعد آن را رد کرده و درباره اولاد حضرت فاطمه شعر گفت. - حجاج بن یوسف: قنبر غلام حضرت علی را شهید کرد؛ کمیل بن زیاد را تعقیب کرد و چون پیدایش نکرد حقوق طایفه اش را قطع کرد؛ وی سعید بن جبیر از مفسران قرآن را شهید کرد که بعد از شهادت وی حجاج هذیان می گفت. - هسته اصلی طرفداران امام سجاد: ابوحمزه ثابت بن دینار و فرات بن اخنف بودند. - کشی معروفترین اصحاب امام سجاد را ابوخالد کابلی، جبیر بن مطعم، یحیی بن ام الطوال دانست. - زهری امام سجاد را زین العابدین خطاب کرد. - امام سجاد در دوره ولایتعهدی هشام بن عبدالملک شهید شد.(دوران حکومت یزید بن عبدالملک) - حاکم مدینه از طرف ولید بن عبدالملک که امام سجاد را تایید کرد، هشام بن اسماعیل مخزومی بود. - کثیر العزه شاعر شیعی در شان عمربن عبدالعزیز شعر سرود. (مثل شریف رضی) - شاگردان امام محمد باقر(ع): زرارة بن اعین، حمران بن اعین، حمزة بن محمد بن عبدالله الطیار معروف به ابن خربوز، ابوهبیره اسدی، بریدة بن معاویه، ابوحمزه ثمالی، فضل بن یسار، محمد بن مسلمه، مروان بن محمد بصری، مالک بن اعین. - شاعر عصر امام باقر: کمیت بن زیاد اسدی، بود که شعر هاشمیات را در دفاع از اهل بیت سرود. وی همچنین در شعر میمیه به جنایتهای امویان و واقعه کربلا اشاره دارد؛ وی سرانجام توسط عبدالملک مروان زندانی شد. - زید بن علی ملقب به حلیف قرآن و استوانه مسجد بود. - شعار زید بن علی در قیام: یا منصور امت بود. - بعد از قیام یحیی بن زید در خراسان (سال 125) ولید بن یزید بن عبدالملک دستور آتش ردن بدن زید را داد. - زیدیه بعد از شهادت یحیی بن زید شخصی به نام محمدبن عبدالله (نفس زکیه) و بعد از او نیز قتیل باخمری را امام خود انتخاب کردند. - نوبختی مولف فرق الشیعه جارودیه را ریشه اصلی زیدیه می داند. - راوندیه: شیعیان اصلی آل عباس - تبرّیه: از شاخه های زیدیه و یاران کثیر النواء که بیش از دیگر زیدیان به اهل سنت نزدیکترند. - تشابه اعتقادی زیدیه با معتزله در امامت مفضول بر فاضل است. - غلام سفاح، سدیف بود. - عبیدالله بن عباس والی امام علی در یمن که با حمله بسر بن ارطاة به کوفه فرار کرد. - قثم بن عباس والی امام علی که در برابر حمله سردار معاویه به مکه فرار کرد. - عبدالله بن عباس والی امام علی در بصره که با حمله سردار معاویه بیت المال بصره را جمع کرد و به مکه فرار کرد. - سفاح با گفتن آه از خون حسین خود را انتقام گیرنده خون فرزندان رسول خدا معرفی کرد. - نویسندگان شیعه آل عباس را ادامه دهنده نهضت کیسانیه می دانند. - دینوری مولف اخبار الطوال محل قیام راوندیان علیه منصور عباسی را بصره می داند که توسط خازم بن خزیمه سرکوب شدند. - ابن خلدون می گوید: راوندیان طرفداران ابومسلم خراسانی که به تناسخ اعتقاد داشتند و می گفتند که روح آدم در عثمان بن نهیک(حاجب منصور)، خدا در منصور و جبرئیل در هیثم بن معاویه حاکم منصور در مکه حلول کرد. - دوران امامت 34 ساله امام صادق از سال 114 (با هشام، ابراهیم بن ولید، مروان، سفاح و منصور) بود. - رهبری اعراب شمالی خراسان در اواخر امویان نصربن سیار و رهبری اعراب جنوب با جدیع بن علی بود. - شاگردان امام صادق(ع):هشام بن حکم، هشام بن سالم، مومن الطاق، محمدبن مسلم، زرارة بن اعین. - نخستین مورخی که قیام شریک بن شیخ مهری(نخستین قیام شیعی عصر عباسی در دوره سفاح رخ داد) را مفصل آورد، طبری بود. - قیام شریک بن شیخ مهری در بخارا بود که در آن زمان حاکم بخارا قتیبة بن طغشاده بود که توسط زیاد بن صالح سرکوب شد. - قیام ابراهیم برادر نفس زکیه در بصره در سال 146 توسط مسلم بن قتیبه سردار منصور عباسی سرکوب شد. - سخنان امام رضا در اصول کافی کلینی و تحف العقول حرّانی آمد.(امام رضا در نامه خود به مامون قرآن را نگهبان همه کتابها خواند) - جعفربن محمد بن اشعث شیعه امام موسی کاظم با معلمی ولیعهد هارون، یعنی مامون در دربار نفوذ کرد. - هارون در قبال زندانی کردن امام موسی کاظم گفت: می ترسم فتنه ای برپا کند که خونها ریخته شود. - ابوالفرج اصفهانی مولف مقاتل الطالبین و الاغانی از رابطه شهید فخ و یحیی بن عبدالله با امام موسی کاظم و تایید قیامشان خبر می دهد. - مامون عباسی دایی خود رجاء بن ابی ضحاک را برای آوردن امام رضا به مدینه فرستاد. - مهمترین مرکز تبلیغ اسماعیلیه ابتدا در سلمیه بود. - در دوران واثق عباسی امام هادی و شیعیان راحت بودند. - ابن سکیت شاعر شیعی دوران امام هادی و نویسنده اصلاح و المنطق معلم فرزندان متوکل شد؛ وی با تحریک فرزند متوکل یعنی منتصر او را (متوکل) را کشت. - متوکل از ابن سکیت پرسید فرزندان مرا بیشتر یا فرزندان علی(ع) را؟ ابن سکیت پاسخ داد قنبر غلام حضرت را بیشتر دوست دارم. - دوران معتز به علت نفوذ رهبران علوی در بغداد مثل کوفه باعث تغییر پایتخت به سامرا شد. - حاکم مدینه از طرف هادی عباسی به هنگام قیام صاحب فخ عبدالعزیز بن عبدالله بود. - رفتار هادی عباسی با اسرای قیام فخ با رفتار یزید با اسرای کربلا شباهت دارد. - برای اولین بار مردم بغداد در قیام یحیی بن عمر در دوره مستعین به حمایت علویان قیام کردند ولی یحیی با خیانت یکی از سردارانش به نام هیثم بن عباد از محمد بن طاهر شکست خورد. - اردم: شیعه ای به نام دهخدا یحیی را دبیر حکومت کرد که باعث شد آلب ارسلان سلجوقی نسبت به اردم خشونت کند. - مورخان پیدایش اسماعیلیان را به محمدبن ابی زینب اسدی معروف به ابوالخطاب نسبت می دهند وی از شاگردان امام صادق(ع) بود که به الوهیت امام قائل بود. - در ایران خلف نامی و بعد از او پسرش احمدبن خلف اسماعیلیه را تبلیغ کرد به همین خاطر اسماعیلیان خراسان را خلفّیه گویند. نکات کلیدی از خلاصه کتاب زیدیه یمن - محمد بن ابراهیم (ابن طباطبا) بعد از قیامش در کوفه (199 هجری) ابراهیم بن موسی را بعنوان داعی به یمن فرستاد و وی هم حمایت بنی فطیحه، بنو شهاب و انباء را در یمن بدست آورد. در این زمان والی یمن از طرف مامون عباسی شخصی به نام اسحاق بن عیسی بود. - جنگ جدر در سال 201 هجری در یمن میان عیسی بن ماهان (فرستاده مامون) و ابراهیم بن موسی بود. - احمد بن محمد عُمبری در دوره مامون عباسی در یمن شورش کرد. - مناخیان: پادشاهان حمیر که آخرین آن محمد ذوالمثله بود. - دوران معتصم عباسی در یمن رشد استقلال طلبی رهبران محلی بود. - منتصر عباسی شخصی به نام یعفر از آل یعفر را حاکم یمن کرد و حکومت یعفر تا زمان معتمد عباسی ادامه داشت. - دولت بنی رسّی در صعده توسط الهادی (یحیی بن حسین بن قاسم) در یمن تاسیس شد. - یحیی بن حسین بن قاسم (الهادی) ابتدا در طبرستان قیام خود را آشکار کرد که وزیر محمدبن زید علوی در طبرستان (حسن بن هشام) او را از آنجا اخراج کرد. - اولین کسی که یحیی بن حسین بن قاسم را از حجاز به یمن فراخواند، دعام بن ابراهیم بود. - جفتم: والی عباسی در یمن در زمان یحیی بن حسین بود. - هیات نمایندگی بنی فطیحه از یمن به حجاز رفته و یحیی بن حسین بن قاسم را به آمدن به یمن دعوت کرد. - یحیی بن حسین بن قاسم قبل از ورود دومی خود به یمن سفیری به نام محمدبن سلیمان کوفی را به یمن فرستاد (284) وی یک بار در سال 280 وارد یمن شد که گروهی با او مخالفت کردند. - یام: قبیله ای از همْدان که در جاهلیت قتلة جبانها و در اسلام ام القری نامیده شدند. - وادعه: قبیله ای از همْدان که در جاهلیت عصارة المسک و مرهبة الدعام نامیده شدند. - هادی (یحیی بن حسین بن قاسم) بعد از ورود به یمن و تصاحب آنجا عبدالله بن حسین را برای آوردن خانواده اش به حجاز فرستاد. - هنگام ورود هادی (یحیی بن حسین بن قاسم) به یمن منطقه صنعا در دست اسعد بن ابی یعفر بود. - جریان زیدی در یمن در دوره معتمد، معتضد و مکتفی بود. - جیشان: استانی در یمن که از این شهر حرکت اسماعیلیان یمن به رهبری علی بن فضل آغاز شد.(دوره مکتفی) - ورود هادی (یحیی بن حسین بن قاسم) به صنعا با کمک والی شهر ابوالتعاهیه انجام شد. - آل طریف و آل یعفر دو دشمن هادی (یحیی بن حسین بن قاسم) در یمن بودند. - هادی (یحیی بن حسین بن قاسم) در جنگ حدین با آل یعفر ابوالعتاهیه و علی بن سلیمان بن قاسم را از دست داد. - یکی از علل جنگهای هادی (یحیی بن حسین بن قاسم) با اسعد بن ابی یعفر منازعه بر سر معادن نقره در رضراض بود. - جنگ اِتوه در سال 290 هجری بین آل طریف و لشکر هادی (یحیی بن حسین بن قاسم) رخ داد. نکات کلیدی از خلاصه های مختلف - عام الرعاف: سالی که عثمان خون دماغ شد.(24 هجری). - مرازبه: مهتران و مرزبان عجم. - دُلیم: لقب عمار. - جنگ دیرالجماجم: جنگ جمجمه ها. - مجمع: اولین گردآوردنده قرآن. - آل اَعین: پرکارترین خاندان شیعه در عرصه حدیث و فقه بود. - نخستین کتاب در زمینه روایت و حدیث:صحیفه حضرت علی(ع) که خودشان نوشتند. - صحیفه یا جامعه: املای حضرت رسول و خط علی(ع). - مسعده: از یاران امام صادق بود. - الریاض السکاکین: تالیف سید علیخان شیرازی از شروع صحیفه سجادیه است. - جمع القرآن و التاویل: تالیف علی(ع). - از صحیفه سجادیه به زبور آل محمد(ص) یاد شد. - رساله الحقوق: تالیف امام سجاد. - توحید مفضل: از امام صادق. اهلیلجه: رساله ای از امام صادق در رد ملحدان که راوی آن مفضل بن عمر است. - رساله عبدالله نجاشی، نامه ای است از امام صادق به حاکم عراق. - الامامه، الفضائل و مصباح الشریعه از امام صادق. - وصیت امام موسی کاظم به هشام بن حکم در حکم رساله ای است. - طب الرضا (ع) یا الرساله المذهبیه. - صحیفه الرضا(ع) یا السلسله الذهبیه. - ابن شهرآشوب رساله ای در بیان مسائل حرام و حلال را منسوب به امام عسکری می داند. - عثمان خلیفه سوم، عمروبن زراره نخعی را که در کوفه علیه وی شورش کرد را اعرابی جلف نامید. - عثمان در نامه خود به عبدالله بن سعد، محمدبن ابی حذیفه را جوجه یا فرخ قریش خواند. - حسن بن موسی نوبختی کتابهایی به نام ادیان العرب، الآراء و الدیانات درباره فرق دارد. - المقالات فی اصول الدیانات و الابانه از مسعودی است. - در عصر تابعان اولین کسی که در علم تفسیر کتابی دارد، سعید بن جبیر است. - التبیان از شیخ طوسی. - الروض الجنان از رازی. - عدة الاصول از شیخ طوسی. - اولین کسی که اهتمام به موضوعات فقهی کرد، علی بن رافع کاتب علی (ع) بود. - المنقذ فی التقلید از سدید الدین حمصی در علم کلام است. - میثم بن تمار، اولین مصنف علم کلام. - اکثریت مذهبی در قرن چهارم هجری در نشابور، پیروان ابوحنیفه (حنفی) بودند. - به دستور منتصر عباسی در بیهق برای حنفیان مسجدی ساختند. - طولانی ترین شرح حال صحابه در کتاب طبقات ابن سعد مربوط به ابوبکر است. - حدیث خاصعت النعل (پینه دوز کفش) در غزوه طائف روایت شد که عمر و ابوبکر از رسول خدا جانشین بعد از خود را خواستمد که رسول به پینه دوز کفش که علی (ع) در حال پینه زدن بود اشاره کرد. - حدیث نجوی در غزوه طائف در مقام حضرت علی بیان شد. - بعد از فداکاری حضرت علی (ع) در خندق آیه کفی الله المومنین للقتال ... نازل شد. - مروان با راهنمایی اشدق با عبدالله بن زبیر بیعت نکرد. - رسول خدا از مروان حکم به عنوان چلپاسه یاد کرد. - طراح مسجد کوفه سلمان فارسی بود. - آل زباره در نیشابور منسوب به امام سجاد بودند. - مورخان عبدالملک مروان را حکیم و دانشمند می دانند. - ساکنان بیهق به ذواللسانین معروف بودند. - نجاشی، شیخ صدوق را وجه الطائفه یاد کرد. - معاویه نماز جمعه را در روز صفین، چهارشنبه خواند. - نرون مقدس: متوکل عباسی. - شهید اول، اللمعة الدمشقیه را به درخواست خواجه علی موید سربداری نوشت. - نخستین کسی از اشعریان که از یمن به مدینه آمد و مسلمان شد: مالک بن عامر بود. - اشعریان دوره عمر به کوفه آمدند. - موسی بن عبدالله نخستین کس از اشعریان که در قم آشکارا تشیع را اعلان کرد. - شورش کوکبی در قزوین بود. - قیام استاد سیس را لغئریان و سیسانیان هم گویند. - حضرت علی در نهج البلاغه ظهور صاحب الزنج را پیش بینی کردند. - شعار لا اکراه فی الدین بر تغلبیها اثر گذاشت. - شاگردان امام سجاد(ع): 1- یحیی بن ام طویل که توسط حجاج شهید شد. 2- سعید بن جبیر که توسط حجاج شهید شد. 3- ابوحمزه ثمالی که رساله حقوق امام سجاد را او روایت کرد. 4- محمد بن مسلم 5- زرارة بن اعین 6- ابوبصیر لیثی 7- بریدة بن معاویه. - ابان بن تغلب از شاگردان امام سجاد و امام باقر و امام صادق بود. - معالم العلما از ابن شهر آشوب. - کتب اربعه جانشین اصول چهارصدگانه شدند. - از کتاب رجال الطوسی بعنوان الابواب یاد می شود. - مناقب آل ابی طالب و معالم العلما (در زمینه رجال قرن 5 و 6 هجری) از ابن شهرآشوب می باشند. - اولین تالیف شیعیان در زمینه سیره کتاب عبیدالله بن ابی رافع کاتب حضرت علی(ع) است. - المحاسن از ابوجعفر احمد بن محمد بن خالد برقی. - عبدالله بن جبله کنانی از اصحاب امام موسی کاظم (ع) ؛ وی اولین کسی است که در زمینه رجال به تالیف پرداخت. - این غضائری کتابی در رجال دارد. - اختیار معرفة الرجال از عبدالعزیز کشّی که کتاب اصلی علم رجال امامیه است. - کتابهای بوجود آمده از مرتب کردن آثار بر اساس محتوا و موضوع به کتابهایی با عنوان مبوّب یا جامع است. - پیشگام در علم فرق: هشام بن محمد کلبی. - ابن سکیت: معلم فرزندان متوکل بود که فرق هم داشت. - مسلمانان در جنگ عربه دوره ابوبکر رومیان را شکست دادند. - اسید بن حضیر از خزرجیان ، خلافت را حق مهاجرین و ابوبکر می دانست. - پیروزی خالد بن ولید در بصری زمینه جنگ اجنادین را فراهم کرد. - فحل: شهر باستانی در شمال اردن: نخستین هدف مسلمانان (ابوعبیده جراح) در دوره عمر بود. - در جنگ بویب (نخیله یا اعشار) ساسانیان به فرماندهی مهران از جریربن عبدالله بجلی شکست خورده که راه را برای قادسیه باز کرد. - قس الناطف = جسر= پل. - طلایه دار سپاه سعدبن ابی وقاص در قادسیه: زهرة بن جدیه که اولین سفیر نزد یزدگرد بود و دومین سفیر ربعی بن عامر بود و آخرین آن مغیرة بن شعبه بود. - بزرگان سپاه سعدبن ابی وقاص در قادسیه کشته شدن را در این جنگ را احدی الحسنین می دانستند. - به دستور عمر محمد بن مسلمه کاخ سعدبن ابی وقاص (این کاخ به پیشنهاد روزبه بنا شد) در کوفه را خراب کرد. - زبیر در وادی السباع توسط عمربن جرموز کشته شد. - مروان، پیراهن عثمان را به جمل آورد. - وزیر مامون فضل بن سهل : ذوالریاستین. - پرچمدار ندامت در جنگ نهران در دست ابوایوب انصاری بود. - محمدبن حنفیه به امام حسین گفت که از مدینه به مکه نرود. - به علت قیام های علویان از زمان هارون عباسیان نیروی نظامی در مرو مستقر کردند. - در دوره حکومت مهدی عباسی بیماری وبا در شهر افتاد. - در ایام حکومت هادی عباسی حاکم خراسان غطریف بن عطا طالبیان خراسان را رنج داد و آنان به شاه غیر مسلمان پناهنده شدند. - معتصم عباسی امام جواد را شهید کرد. - امام زمان با نوشتن نامه ای به علی بن محمد سمری (اینکه تو 6 روز دیگر خواهی مرد) عصر دوم غیبت را آغاز کرد. - ملوک آل لخم (حیره) در سال 12 هجری به دست خالد بن ولید بر افتاد وی بندر ابلّه را گرفت. - فرمانده ایرانی جنگ جسر: مردانشاه بود که یزدگرد وی را بهمن و عرب او را ذوالحاجب نامیدند. - ارسلان بساسیری (شیعه اسماعیلی) القائم عباسی را اخراج و به نام خلیفه فاطمی مصر یعنی المستنصر بالله خطبه خواند. - اولین واقعه تاریخی دوره خلافت عمر فتح یرموک بود. - عثمان: ولید بن عقبه را جای مغیرة بن شعبه والی کوفه کرد. - در عهد عثمان تونس(افریقیه)، فبرس، خراسان و طبرستان فتح شد. پاسخنامه سوالات دکتری 91 و 92 سراسری تاریخ اسلامبه نام خدا دکتری تاریخ اسلام (91)
1- گزینه 1)
2- گزینه1)
3- گزینه3)
4- گزینه 1)
5- گزینه 3)
6- گزینه 2)
7- گزینه3)
8- گزینه 2)
9- گزینه 4)
10- گزینه 1)
11- گزینه4)
12- گزینه 2)
13- گزینه 3)
14- گزینه4)
15- گزینه 1)
16- گزینه 3)
17- گزینه 2)
18- گزینه 4)
19- گزینه 2)
20- گزینه 4)
21- گزینه 1)
22- گزینه 1)
23- گزینه 4)
24- گزینه 1)
25- گزینه 4)
26- گزینه 4)
27- گزینه 3)
28- گزینه 4)
29- گزینه 3)
30- گزینه 4)
31- گزینه 2)
32- گزینه 3)
33- گزینه 2)
34- گزینه 2)
35- گزینه 1)
36- گزینه 3)
38- گزینه 1)
39- گزینه 3)
40- گزینه 1)
41- گزینه 1)
42- گزینه 1)
43- گزینه 2)
44- گزینه 3)
45- گزینه 4)
46- گزینه 1)
47- گزینه 2)
48- گزینه 1)
49- گزینه 2)
50- گزینه 3)
51- گزینه 2)
52- گزینه 2)
53- گزینه 4)
54- گزینه 4)
55- گزینه 1)
56- گزینه 4)
57- گزینه 3)
58- گزینه 1)
59- گزینه 2)
60- گزینه 1)
دکتری تاریخ اسلام 92
1- گزینه 4)
2- گزینه 1)
3- گزینه 1)
4- گزینه 2)
5- گزینه 1)
6- گزینه 2)
7- گزینه 1)
8- گزینه 4)
9- گزینه 1)
10- گزینه 4)
11- گزینه 3)
12- گزینه 2)
13- گزینه 3)
14- گزینه 4
15- گزینه 3)
16- گزینه 3)
17- گزینه 2)
18- گزینه 1)
19- گزینه 3)
20- گزینه 1)
21- گزینه 3)
22- گزینه 3)
23- گزینه 3)
24- گزینه 1)
25- گزینه 2)
26- گزینه 3)
27- گزینه 3)
28- گزینه 4)
29- گزینه 4)
30- گزینه 4)
31- گزینه 3)
32- گزینه 2)
33- گزینه 3)
34- گزینه 1)
35- گزینه 1)
36- گزینه 4)
37- گزینه 3)
38- گزینه 3)
39- گزینه 1)
41- گزینه 4)
42- گزینه 1)
43- گزینه 4)
44- گزینه 1)
45- گزینه 3)
46- گزینه 2)
47- گزینه 3)
48- گزینه 4)
49- گزینه 1)
50- گزینه 4)
51- گزینه 1)
52- گزینه 3)
53- گزینه 4)
54- گزینه 1)
55- گزینه 4)
57- گزینه 4)
58- گزینه 2)
59- گزینه 4)
60- گزینه3)
لازم به ذکر است که کلید آزمون دکتری 93 در سایت سازمان سنجش قابل دسترسی می باشد. قسمتی از خلاصه کتاب تاریخ فرق اسلامی حسین صابری ج1(بدون ویرایش نهایی)تاریخ فرق اسلامی حسین صابری: عمده ترین آثار اشعری: 1ـ الابانه عن اصول الدیانه : گزارش نهایی از مذاهب و عقاید اشعری به دست می دهد. (دکتری ۹۱) 2ـ مقالات الاسلامیین: این کتاب یکی از منابع اهل شناخت عقاید فرقه ها و نحله ها و در عین حال منبعی برای شناخت عقاید و آموزه های اهل سنت است. 3ـ اللمع فی البرد علی اهل الزیغ و البدع: (The Theology of Al- Ashari)(اندیشه های کلامی اشعری): نخستین بار مک کارتی منتشر کرد .ـ اشعری بعد از اختلافش با جبائی بر سرمسأله صلاح و اصلح از او جدا شد. و دیگری مناظره ای بود که درباره اسماءالله و توفیقی بودن یا نبودن آن هاست. اشعری در کتاب کشف الاسرار و هتک الاستار به افشارگری بر ضد معتزله و عقاید آنان پرداخت. ـ اشعری در سال 300هجری به بالای منبر مسجد رفته و از معتزلی بودن توبه کرد. ـ همزمان با قدرت گرفتن متوکل عباسی عرصه بر معتزلیان تنگ شد. ـ در دوره اول عباسی(232ـ 132) اصطلاح اهل سنت در برابر معتزله برای نخستین بار کاربرد یافته بود و در بستر عمومی جامعه دو جریان معتزله و اهل سنت به موازات هم بودند. ـ اشعری اندیشه خود را استمرار اندیشه ابن حنبل می دانست. ـ بعد از شروع اندیشه های اشعری ابوالحسن باهلی که امامیه بود به اشعری گروید و در بصره اندیشه های وی را گسترش داد .ـ ابوعبدالله سیرافی که زمانی در جوار او بود به سیراف بازگشت ـ ابوعلی زاهدبن احمد سرخسی ، ابوزید مروزی و ابوسهل صعلوکی که از خراسانیان بود به اندیشه های اشعری گرویدند و ابونصر کوازی از شیراز آهنگ او کرد و کتاب هایی از وی را که در ردّ مبانی جبّائی بود استنساخ کرد. ـ پس از اشعری شاگردانی چون ابن مجاهد راه وی را ادامه داد قاضی ابوبکر باقلانی به تهذیب و پیراستن این طریقت و وضع مقدماتی عقلی که ادله بر آن ها توقف دارد پرداخت و در پی او امام الحرمین جوینی این مذهب را کمال بخشید. ـ ابواسحاق شیرازی در فتوایی اشعریه را یاوران اهل سنت و یاران شریعت خواند. ـ همزاد اشعریه: ماتریدیه هستند و اینان از قرن چهارم رهبری جهان اسلام را از آن خود کردند.ـ مسلک اشعری در میان شافعیه و در سرزمین های خراسان، عراق و شام و مسلک ماتریدی در میان حنفیه و در سرزمین های فرارود بودند. (دکتری 91 و 92)ـ ارث بر مکتب اشعری: اهل حدیث و اشعری ارث اهل حدیث.ـ قوای دولتی از روزگار متوکل عباسی از یاری معتزله دست کشیدند. ـ در سال 408 ق. خلیفه القادر بالله نوشته ای بر ضد معتزله منتشر کرد و در آن به مردم فرمان داد که مضمون آن مخالفت و ضدیت با معتزله بود.(اعتقاد قادری که در سال 433 منتشر شد(دکتری ۹۱). این رویداد معاصر با دوره قاضی عبدالجبار معتزلی بود. همزمان با فروپاشی آل بویه معتزله نیز نابود شد ـ حکومت های موحدین، سلاجقه و غزنویان در رواج مکتب اشعری کوشیدند ولی مرابطین از جمله دولت های اسپانیایی ضد اشاعره بودند ـ سلطان محمود غزنوی در غزنه به سنت القادر عباسی اقتدا کرد و شیوه قتل و تبعید و زندانی مخالفان اشعری و طرفداران معتزلی را ادامه داد. ـ سلطان محمود غزنوی که بدست ابوبکر قفال شاشی فقیه بزرگ شافعی، به مسلک شافعی (هم پیمان مذهب کلامی اشعری) درآمده بود.ـ صلاح الدین ایوبی توانست فاطمیان را شکت داده و به گسترش مذهب شافعی و مالکی پرداخت. ـ در آغاز حکومت سلجوقیان دوره طغرل بیک سلجوقی، با تحریک وزیرش کندری اشاعره تحت فشار بودند اما در دوره آلب ارسلان و به مدد وزارت نظام الملک ( همزمان با ظهور غزالی) از اندیشه اشعری حمایت شد و دانشگاه نظامیه تأسیس شد. ـ با قدرت یافتن ابن تومرت پایه گذار موحدون، غزالی و کتابهایش احترام خود را بازیافتند و مذهب اشعری گسترش یافت. (ابن تومرت در همه عقاید بر مسلک اشعری بود جز در مسئله امامت به سان شیعیان امام را معصوم می دانست. (ابن تومرت با غزالی در بغداد ملاقات کرد) -اما در دوره مرابطین کتاب های غزالی سوزانده شد ـ عقاید اشعری مرحله ای نخستین از شکل گیری عقاید اهل سنت در قالب سازمان فکری مشخصی است ...خلاصه بخشی از کتاب تاریخ ملل اسلامی از بروکلمان(بدون ویرایش نهایی)«تاریخ ملل و دول اسلامی ـ بروکلمان:
«خلافت بنی امیه »: ـ عبدالله بن عباس فرمانده سپاه امام حسن(ع) با گرفتن
بیت المال بصره با معاویه همدست شد. ـ معاویه بعد از رسیدن به قدرت حکومت
کوفه را به مغیره بن شعبه داد (وی زبان فارسی می دانست و در فتوحات شرکت
کرده ) ـ عمر در دوره خود به مغیره بن شعبه حکومت بحرین و بصره را داد و به
علت زنا معزول کرد. ـ زیاد بن ابیه حاکم بصره دوره معاویه که کار خود را
با منشیگری اردوی بصره شروع کرد (مثل مغیره اهل طایف بود) ـ معاویه بعد از
مرگ مغیره بن شعبه حکومت کوفه را هم علاوه بر بصره به زیاد بن ابیه داد
(زیاد در کوفه بر اثر سرطان مرد). ـ شامیان معاویه را وارث امرای غسانین می
پنداشتند. ـ سرجون بن منصور مسیحی مستشار مالی معاویه بود. ـ معاویه با
تدابیری وضع کشاورزی حجار را توسعه داد. ـ معاویه شهر ساحلی فنیقیه را در
دوره عثمان فتح کرد. ـ در دوره معاویه یکی از ارامنه قسطنطنیه به نام
سابوریوس شورش کرد و از اعراب کمک خواست که معاویه یزید را فرستاد .ـ
پروپونیتس دریای مرمره است. ـ موسس حقیقی قدرت و فرمانروایی اسلام در
آفریقای شمال عقبه بن نافع برادرزاده عمرو عاص بود وی در قیروان اردوگاهی
ساخت و سرانجام در تهوذا توسط کسیله کشته شد. ـ قبرعقبه بن نافع در بسکره
به مناسبت نام او به سیدی عقبه معروف شد و ساختمان آن توسط نخستین معماری
اسلام در آفریقاست . ـ یزید برای آبیاری دشت غوطه یعنی صحرای دمشق طی کرد. ـ
موآب ؛ بلقاء است. ـ بعد از مرگ یزید و بعد از آنکه عبدالله بن زبیر در
عراق بر خلافت نشست قبیله قیس به ریاست زفربن حارث شورش کرد. ـ زفربن حارث
رئیس قبیله قیس در فرات علیه عبدالملک مروان قیام کرد. ـ عبیدالله در جنگ
خازر از سپاه مختار ( ابراهیم اشتر) کشته شد. ـ عبدالملک مروان، حجاج بن
یوسف را مأمور سرکوبی عبدالله بن زبیر کرد. عبدالملک حجاج بزرگترین مقام
حکومت را داد یعنی بر جای بشر برادرزاده خود حجاج را حاکم عراق کرد. ـ
عبدالملک بن مروان الاخطل شاعری مسیحی دربار یزید اول را به دربار خود
آورد. ـ طوانه (تیانه) در دوره ولید بن عبدالملک فتح شد. ـ عبدالملک به
اصرار حجاج بن یوسف حکومت خراسان تا جیحون (آمودریا) که به هندوکش ختم می
شد قتیبه بن مسلم را حاکم خراسان کرد. ـ ......... قاپقان خاقان که چینی ها
او را مه چوئو می نامیدند. ـ قتیبه در فرغانه خبرمرگ حجاج را شنیده بود و
به مرو مبداء پیشروی خود بازگشت. ـ بعد از مرگ ولید قتیبه که سابقاً با
سلیمان بن عبدالملک مخالف بود شورش کرد و کشته شد که در این زمان محمدبن
قاسم داماد حجاج که حکومت بصره را داشت از راه بلوچستان و جنوب ایران وارد
دره سند شد. ـ در دوره ولید اعراب از تنگه جبل الطارق گذشتند (جنگ
...............) ـ در دوره ولید مسیحیان از کار برکنار شده بودند. ـ ولید
مسجد دمشق یا جامع اموی را بنا کرد. ـ سعد بن ابی وقاص مسجد کوفه را با
ستون هایی از کاخ شاهان ساسانی و کلیسای حیره غارت کرده بود تزیین نمود. ـ
عثمان در مسجد مدینه برای خود بنایی ساخت که مقصوره می گفتند. ـ هنگامی که
عبدالله بن زبیر مکه راتصرف کرد عبدالملک مروان در اورشلیم بنایی ساخت و می
خواست آن را جانشین کعبه قرار دهد . ـ ولید کلیسای مسیحیان شام را گرفت و
گنبدی از سنگ روی رواق آن نهاد. ـ حکومت عراق در دوره ولید و عبدالملک بن
مروان با حجاج بود. ـ در دوره حجاج ازارقه بصره می گفتند که هرکس با ایشان
هم عقیده نیست اگر فوراً توبه نکند خون خود و خانواده اش به هدر می رود .
مهلب بن ابی صفره از طرف مصعب بن زبیر با خوارج ازارقه جنگ کرد و مهلب بعد
از کشته شدن مصعب به عبدالملک پیوست در این هنگام ازرقی ها قطری بن
الفجاءکه شاعر بود را به خلافت برگزیدند و حجاج قوای کافی در اختیار مهلب
گذاشت و او توانست خارجی ها را تا حدود کرمان برگرداند و قطری به طبرستان
فرار کرد. ـ حجاج لشگریان مجهز و آماده ای که سپاه طاوس ، جیش الطواویس لقب
یافته بود به سرکردگی عبدالرحمن بن اشعث کندی برای تصرف سجستان فرستاد ولی
وی طغیان کرد و در دیر الجماجم و مسکن از حجاج شکست خورد. ـ شورش اشعث
آخرین شورش اعراب بود. ـ حجاج بین کوفه و بصره شهر واسط را بنا کرد و تا
هنگامی که زنده بود ایرانیان و آرامی به آنجا نرفتند(دوره ولید). ـ حجاج بر
آن بود که از قرآن تفسیر صحیحی منتشر کند. ـ از شعرای زمان حجاج تنها جریر
مورد توجه بود این شاعر در عصر مصعب شهرت یافت و در بصره با فرزدق جهاد
کرد و همان طور که عبدالملک بن مروان به وسیله الاخطل شاعر مسیحی مخالفین
خود را در مدینه هجو می کرد. ـ سلیمان بن عبدالملک حکومت عراق را به یکی از
بزرگترین دشمنان حجاج، یعنی یزید بن مهلب ابی صفره داد که سرداری خانه
نشین بود وی از خلیفه خواست حکومت خراسان را هم به او بدهد. ـ سلیمان بن
عبدالملک رمله راکه در فلسطین واقع بود و وی هنگام ولیعهدی در آنجا بود را
مقر خلافت خود کرد. و در دابق اردوگاهی تأسیس کرد. ـ عمردوم عمربن
عبدالعزیز بن مروان به سفارش رجاء بن حیوه جانشین سلیمان شد. ـ عمردوم از
نسب مادر به عمر اول می رسید و ولید او را حاکم مدینه کرده بود. ـ عمربن
عبدالعزیز چون هنگامی که حاکم مدینه بود این شهر را مأمنی برای فراریان
عراق کرده بود حجاج موفق شد عزل وی را از ولید بگیرد. ـ عمردوم همین که
زمامدار شد سپاهیان اسلام را در خاورمیانه متوقف کرد تا با خاطر آسوده به
اصلاحات داخل بپردازد. ـ عمربن عبدالعزیز اصلاح مالیه را هدف و منظور اصلی
خود قرار داد. ـ حجاج مهاجرت از ده به شهر را ممنوع کرد و املاک مسلمانان
را مشمول مالیات قرار داد ولی عبدالعزیز آن ها را رد کرد. ـ بعد از عمر دوم
یزید دوم (یزید بن عبدالملک) خلیفه شد و در آغاز حکومت خود مجبور شد شورشی
را که در عراق رخ داده را مرتفع کند. در دوران عمردوم، یزیدبن مهلب حاکم
خراسان متهم شد که خمس غنایم جنگ را نداده و این دشمنی در دوره یزید دوم هم
ادامه داشت تا اینکه یزید دوم ، مسلم بن عبدالملک را بر سر وی فرستاد و در
دهکده العقر او را کشت. وی برقراری مالیات ارضی که سلف وی لغو کرده بود و
نیز رویه محبتی که عمر دوم نسبت به مسیحیان داشت را تغییر داد و کلیساهای
آنان را منهدم کرد و تصاویر داخل آن را معدوم کرد.
سابقه تحصیلی و پژوهشی مولف کتاب: بنده در سال 1388 از رشته تاریخ دانشگاه بین المللی
امام خمینی(ره) قزوین فارغ التحصل شدم و در سال 1390 نیز ارشد تاریخ اسلام
را در این دانشگاه به پایان رساندم و هم اکنون نیز در حال تحصیل در رشته
تاریخ اسلام دانشگاه مذاهب اسلامی تهران در مقطع دکتری می باشم. از فعالیت
های علمی بنده عبارتند از تدوین تعدادی مقالات و همچنین تالیف آثاری به نام
های تاریخ اسلام تا سال چهلم هجری، زندگانی امامزاده عباس بن موسی کاظم،
تستهای تاریخ در مقطع ارشد جلد چهارم و همچنین در مقطع دکتری که از
انتشارات پردازش منتشر شده است. و از سال ۱۳۸۸ تا کنون در حال تدریس در
دانشگاه های غیاث الدین جمشید کاشانی و دانشگاه دارالفنون قزوین می باشم.
معرفی برخی منابع مورد استفاده شده در تالیف خلاصه کتابدر این قسمت به ذکر برخی از مهمترین منابع مورد استفاده در تالیف کتاب می پردازم:
تاریخ فرق اسلامی حسین صابری 2 جلدی
فرقه های اسلامی مادلونگ
.دیانت و سیاست ولوی
اسلام، بررسی تاریخی گیب
فرهنگ فرق اسلامی مشکور
آشنایی با فرق تسنن و تشیع نشر حوزه علمیه
تاریخ اندیشه های سیاسی ... طباطبایی
تشیع هاینس هالم
تاریخ شیعه و فرقه های اسلامی مشکور
تاریخ تشیع خضری 2 جلدی
شیعه در تاریخ زین عاملی
تشیع در مسیر تاریخ جعفری
تاریخ تشیع خواجویان
تاریخ تحلیلی اسلام شهیدی
تاریخ تحلیلی اسلام زرگری نژاد
تاریخ صدر اسلام زرگری نژاد
تاریخ اسلام فیاض
تاریخ سیاسی اسلام جعفریان 2 جلدی
تاریخ تحول دولت و خلافت جعفریان
جانشینی حضرت محمد مادلونگ
دوات رسول خدا نشر حوزه و دانشگاه
تاریخ امویان طقوش
تاریخ عباسیان طقوش
اسپانیای اسلامی وات
مقدمه ای بر تاریخ مغرب اسلامی ناصری طاهری
تاریخ اسلام منتظر القائم
امامان شیعه جعفریان
خاستگاه تشیع آقانوری
تاریخ اسلام در آسیای مرکزی شیخ نوری
تاریخ سیاسی خوارج ... رضا کردی
دولت زیدیه یمن ترجمه دکتر بادکوبه
فاطمیان در مصر ناصری طاهری
زمینه های پیدایش فاطمیان چلونگر
دولت ممالیک شبارو
دولت عثمانی اوقلی
میراث اسپانیای مسلمان جیوسی
تاریخ اسلام کمبریج
دولت عباسی خضری
کارنامه اسلام زرین کوب
بامداد اسلام زرین کوب
تاریخنگاری در اسلام عالم زاده
علم تاریخ در گستره ... دکتر آئینه وند
نقد و بررسی منابع حسین عزیزی
منابع تاریخ اسلام جعفریان
و ... منابع پیشنهادی دکتری تاریخ. اشپولر، برتولد؛ تاریخ ایران در قرون نخستین اسلامی؛ ترجمه جواد فلاطوری؛ تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1377. 8. فرای، ر . ن؛ تاریخ ایران کمبریج ( از فروپاشی دولت ساسانیان تا آمدن سلجوقیان)؛ جلد چهارم؛ ترجمه حسن انوشه؛ تهران: انتشارات امیرکبیر، 1379. 9. ستارزاده، ملیحه؛ سلجوقیان؛ تهران: انتشارات سمت، 1384. 10. خلعتبری، اللهیار؛ محبوبه، شرفی؛ تاریخ خوارزمشاهیان؛ تهران: انتشارات سمت، 1381. 11. فروغی ابری، اصغر؛ تاریخ غوریان؛ تهران: انتشارات سمت، 1381. 12. بیانی، شیرین؛ دین و دولت در ایران عهد مغول؛ تهران: مرکز نشر دانشگاهی، 1371. 13. اشپولر، برتولد؛ تاریخ مغول در ایران؛ ترجمه محمود میر آفتاب؛ تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1380. 14. بویل، جی آ؛ تاریخ ایران کیمبریج ( از آمدن سلجوقیان تا فروپای دولت ایلخانان)؛ جلد پنجم؛ ترجمه حسن انوشه؛ تهران: انتشارات امیر کبیر، 1381. 15. تاریخ کمبریج (تاریخ ایران دوره تیموریان)؛ ترجمه یعقوب آژند؛ تهران: انتشارات جامی، 1387. 16. میر جعفری، حسین؛ تاریخ تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایران در دوره تیموریان و ترکمانان؛ تهران: انتشارات سمت، 1381. 17. حسن زاده، اسماعیل؛ حکومت ترکمانان قراقویونلو و آق قویونلو در ایران؛ تهران: انتشارات سمت، 1379. 18. تاریخ کمبریج (تاریخ ایران دوره صفویان)؛ ترجمه یعقوب آژند؛ تهران: انتشارات جامی،1380. 19. نوایی، عبدالحسین؛ روابط سیاسی و اقتصادی ایران در عهد صفویه؛ تهران: انتشارات سمت، 1377. 20. نوایی، عبدالحسین؛ غفاری فرد، عباسقلی؛ تاریخ تحولات سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی ایران در دوران صفویه؛ تهران: انتشارات سمت، 1381. 21. سیوری، راجر؛ ایران عصر صفوی؛ ترجمه کامبیر عزیزی؛ تهران: نشر مرکز، 1372. 22. شعبانی، رضا؛ تاریخ تحولات سیاسی – اجتماعی ایران در دورههای افشاریه و زندیه؛ تهران: انتشارات سمت، 1377. 23. آوری، پیتر؛ تاریخ ایران کمبریج (تاریخ ایران دوره افشاریه، زندیه و قاجار)؛ ترجمه مرتضی ثاقب فر؛ تهران: انتشارات جامی، 1383. 24. نفیسی، سعید؛ تاریخ اجتماعی و سیاسی ایران در دوره معاصر؛ تهران: انتشارات بنیاد، 1376. 25. شمیم، علی اصغر؛ ایران دردوره سلطنت قاجار؛ تهران: انتشارات زریاب، 1383. 26. آبراهامیان، یرواند؛ ایران بین دو انقلاب؛ ترجمه احمد گل محمدی و محمد ابراهیم فتاحی؛ تهران: انتشارات نی، 1377. 27. فوران، جان؛ مقاومت شکننده (تاریخ تحولات اجتماعی ایران)؛ ترجمه احمد تدین؛ تهران: انتشارات رسا، 1381. 28. هوشنگ مهدوی، عبدالرضا؛ (تاریخ روابط خارجی ایران از ابتدای دوران صفویه تا پایان جنگ جهانی دوم)؛ تهران: انتشارات امیرکبیر، 1384. 29. بیات، عزیزالله؛ شناسایی منابع و مآخذ تاریخ ایران؛ تهران: انتشارات امیرکبیر، 1383. 30. نوذری، حسین علی؛ فلسفه تاریخ (روش شناسی و تاریخ نگری)؛ تهران: انتشارات طرح نو، 1379. 31. استنفورد؛ مایکل؛ درآمدی بر تاریخ پژوهی؛ ترجمه مسعود صادقی؛ تهران: انتشارات سمت، 1384. منابع پیشنهادی دکترای تاریخ باستان 1. ابوالقاسمی، محسن: راهنمای زبانهای باستانی ایران(جلداول: متن)، تهران: سازمان مطالعه و تدوین کتب علوم انسانی دانشگاهها(سمت)،1375. 2. احتشام، مرتضی؛ ایران در زمان هخامنشیان، تهران، شرکت سهامی کتابهای جیبی، چاپ اول، 2535 (1355). 3. آلتهایم، فرانتس و استیل، روت: تاریخ اقتصاد دولت ساسانی، ترجمه هوشنگ صادقی، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی،1382. 4. آموزگار، ژاله؛ تاریخ اساطیری ایران؛ تهران: انتشارات سمت، 1380. 5. اومستد، ا.ت، تاریخ شاهنشاهی هخامنشی، ترجمه محمد مقدم، تهران، انتشارات امیرکبیر،1380 6. بریان، پییر، تاریخ امپراطوری هخامنشی (از کوروش تا اسکندر)، ترجمه مهدی سمسار، تهران، انتشارات کارنگ، 1382. 7. بنگستون، هرمان؛ یونانیان و پارسیان، ترجمهی تیمور قادری، تهران، انتشارات فکر روز، چاپ اول، 1376. 8. بهار، مهرداد، از اسطوره تا تاریخ، تهران، نشر چشمه، 1377 9. بویس، مری: «تاریخ کیش زرتشت»، جلد دوم، ترجمهٔ همایون صنعتیزاده، انتشارات توس، ۱۳۷۵. 10. بویس، مری: زردشتیان؛ باورها و آداب دینی آنها، ترجمه عسکر بهرامی، تهران: ققنوس،1381. 11. بویس، مری؛ هخامنشیان، ترجمهی همایون صنعتیزاده، تهران، انتشارات توس، چاپ اول، 1375.. 12. بیات، عزیزالله؛ شناسایی منابع و مآخذ تاریخ ایران؛ تهران: انتشارات امیرکبیر، 1380. 13. بیانی، شیرین: شامگاه اشکانیان و بامداد ساسانیان، تهران: انتشارات دانشگاه تهران،1383. 14. بیانی، شیرین؛ تاریخ ایران باستان از ورود آریاییها به ایران تا پایان هخامنشیان، تهران، انتشارات سمت، چاپ اول، 1381. 15. پیرنیا، حسن؛ تاریخ ایران باستان، تهران، دنیای کتاب، چاپ دوم، 1362. 16. تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانی(جلد سوم ـ قسمت اول)، پژوهش دانشگاه کیمبریج، گردآورنده احسان یارشاطر، ترجمه حسن انوشه، تهران: امیرکبیر،1373. 17. تاریخ ایران از سلوکیان تا فروپاشی دولت ساسانی(جلد سوم ـ قسمت دوم)، پژوهش دانشگاه کیمبریج، گردآورنده احسان یارشاطر، ترجمه حسن انوشه، تهران: امیرکبیر،1377. 18. تاریخ ایران از عهد باستان تا قرن ۱۸، پیگولووسکایا، ترجمه کریم کشاورز، تهران، ۱۳۵۳. 19. تاریخ ایران باستان. دیاکونوف، میخائیل میخائیلوویچ. روحی ارباب. انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ دوم ۱۳۸ 21. تفضلی، احمد: تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام، به کوشش ژاله آموزگار، تهران: سخن،1376. 22. خدادادیان، اردشیر؛ آریاییها و مادها؛ مجموعه اول و دوم؛ تهران: انتشارات اصالت تنشیر، 1376. 23. خدادادیان، اردشیر؛ هخامنشیها؛ تهران: انتشارات به دید، 1378. 24. داندامایف، آ. محمد ؛ تاریخ سیاسی هخامنشیان، ترجمهی خشایار بهاری، تهران، کارنگ، چاپ اول، 1381. 25. داندامایف، آ. محمد؛ ایران در دوران نخستین شاهان هخامنشی، ترجمهی روحی ارباب، انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ دوم، 1373. 26. دریایی، تورج : تاریخ و فرهنگ ساسانی، ترجمه مهرداد قدرت دیزجی، تهران: ققنوس،1382، صص31-43. 27. دریایی، تورج : شاهنشاهی ساسانی، ترجمه مرتضی ثاقب فر، تهران: ققنوس،1383. 28. دریایی، تورج: سقوط ساسانیان: فاتحین خارجی، مقاومت داخلی و تصویر پایان جهان، ترجمه منصوره اتحادیه(نظام مافی) و فرحناز امیر خانی حسینک لو، تهران: نشر تاریخ ایران،1381. 29. دیاکونف، م.م، اشکانیان، ترجمه کریم کشاورز، تهران، انتشارات پیام، 1378 30. دیاکونوف، میخائیل میخائیلوویچ؛ تاریخ ایران باستان، ترجمهی روحی ارباب، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ سوم، 1382. 31. دیاکونوف، ا. م.: «تاریخ ماد»، ترجمهٔ کریم کشاورز، انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۸۰، 32. رجبی، پرویز؛ هزارههای گمشده؛ جلد چهارم؛ تهران: انتشارات توس، 1381. 33. زرین کوب، عبدالحسین: تاریخ مردم ایران، ج1؛ ایران قبل از اسلام، تهران: امیرکبیر،1373. 34. زرینکوب، عبدالحسین: «تاریخ مردم ایران»، (ایران قبل از اسلام)، انتشارات امیرکبیر، ۱۳81. 35. زنر، آر. سی: زروان یا مُعمای زردشتی گری، ترجمه تیمور قادری، تهران: فکر روز،1375. 36. سامی، علی، تمدن هخامنشی، شیراز، انتشارات دانشگاه شیراز، 1341 37. شارپ، رلف نارمن؛ فرمانهای شاهنشاهان هخامنشی، تهران، انتشارات پازینه، چاپ اول، 1382. 38. شیپمان، کلاوس: تاریخ شاهنشاهی ساسانی، ترجمه فرامرز نجد سمیعی، تهران: سازمان میراث فرهنگی و گردشگری،1383. 39. عریان، سعید: راهنمای کتیبه های ایرانی میانه(پهلوی- پارتی)، تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور(پژوهشگاه)،1382. 40. فرای، ریچارد نلسون ؛ میراث باستانی ایران، ترجمهی مسعود رجبنیا، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ ششم، 1383. 41. فرای، ریچارد نلسون: تاریخ باستانی ایران، ترجمه مسعود رجب نیا، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی،1383. 42. کورت، آملی؛ هخامنشیان، ترجمه مرتضی ثاقبفر، تهران، ققنوس، چاپ سوم، 1382. 43. کوک، جان مانوئل؛ شاهنشاهی هخامنشی، ترجمهی مرتضی ثاقبفر، تهران، ققنوس، چاپ اول، 1384. 44. کخ، هاید ماری؛از زبان داریوش،ترجمه ی پرویز رجبی،تهران،کارنگ،چاپ اول،1376. 45. کریستن سن، آرتور امانوئل : سلطنت قباد و ظهور مزدک، ترجمه احمد بیرشک، تهران: کتابخانه طهوری،1374. 46. کریستن سن، آرتور؛ ایران در زمان ساسانیان؛ ترجمة رشید یاسمی؛ تهران: انتشارات ساحل، 1382. 47. کلیما، اوتاکر: تاریخ جنبش مزدکیان، ترجمه جهانگیر فکری ارشاد، تهران: توس، 1386. 48. کمرون، جورج گلن؛ ایران در سپیده دم تاریخ؛ ترجمة حسن انوشه؛ تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1381. 49. کولسنیکف، آ. ای: ایران در آستانه یورش تازیان، ترجمه محمد رفیق یحیایی، تهران: آگاه،2537[شاهنشاهی]. 50. گریشویچ، ایلیا؛ تاریخ ایران دوره هخامنشیان، ترجمهی مرتضی ثاقبفر، تهران، انتشارات جامی، چاپ نخست، 1385. 51. گوتشمید، آلفردفن، تاریخ ایران و ممالک همجوار آن (از زمان اسکندر تا انقراض اشکانیان) ترجمه کیکاووس جهانداری، تهران، انتشارات ققنوس، 1379 52. گیرشمن، رومن؛ ایران از آغاز تا اسلام، ترجمهی محمدمعین، تهران، انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ دوازدهم، 1379. 53. لوکوک، پییر، کتیبههای هخامنشی، ترجمه نازیلا خلخالی، تهران،انتشارات فرزان، 1382 54. لوکونین، ولادیمیر گریگورویچ: تمدن ایران ساسانی، ترجمه عنایت الله رضا، تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی،1372. 55. محمدی[ملایری]، محمد: تاریخ و فرهنگ ایران در دوران انتقال از عصر ساسانی به عصر اسلامی، جلد 1-5، تهران، توس،1379. 56. محمدی[ملایری]، محمد: فرهنگ ایرانی پیش از اسلام و آثار آن در تمدن اسلامی و ادبیات عربی، تهران: توس، 1374. 57. محمود آبادی، سید اصغر، پژوهشهایی در تاریخ فرهنگ و سیاست ایران باستان، اهواز، انتشارات مهزیار، 1383 58. مشکور، محمد جواد، ایران در عهد باستان در تاریخ اقوام و پادشاهان پیش از اسلام، تهران، انتشارات اشرفی، 1369 59. مشکور، محمدجواد ؛ تاریخ سیاسی و اجتماعی اشکانیان، تهران، دنیای کتاب، چاپ دوم، 1367. 60. مشکور، محمد جواد : تاریخ سیاسی ساسانیان، 2ج، تهران: دنیای کتاب،1367. 61. مشکور، محمد جواد؛ رجب نیا، مسعود؛ تاریخ سیاسی و اجتماعی اشکانیان؛ تهران: انتشارات دنیای کتاب، 1374. 62. مهرآبادی، میترا؛ خاندانهای حکومتگر ایران باستان، تهران، انتشارات فتحی، چاپ اول، 1372. 63. میراحمدی، مریم؛ کتابشناسی تاریخ ایران در دوران باستان، تهران، انتشارات امیرکبیر، چاپ اول، 1369. 64. نفیسی، سعید: مسیحیت در ایران تا صدر اسلام، به اهتمام عبدالکریم جربزه دار، تهران: اساطیر،1383. 65. نفیسی، سعید، تاریخ اجتماعی ایران، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، 1342 66. نولدکه، تئودور: تاریخ ایرانیان و عربها در زمان ساسانیان، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی،1378. 67. نیبرگ، هنریک ساموئل؛ دینهای ایران باستان، ترجمهی سیفالدین نجمآبادی، کرمان، انتشارات دانشگاه شهید باهنر کرمان، چاپ اول، 1383. 68. هرتسفلد، ارنست: ایران در شرق باستان، ترجمه همایون صنعتی زاده، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی؛کرمان:دانشگاه شهید باهنر(کرمان)،1381.. 69. هوار، کلمان، ایران و تمدن ایرانی، حسن انوشه، تهران، انتشارات امیرکبیر، 1379 70. هینتس، والتر؛ دنیای گمشده عیلام؛ ترجمة فیروز فیروزنیا؛ تهران: انتشارات علمی و فرهنگی، 1376. 71. هینس، والتر، داریوش و پارسها، ترجمه عبدالرحمن صدریه، تهران، انتشارات امیرکبیر، 1380 72. وثوقی، محمدباقر؛ بررسی منابع و مآخذ تاریخ ایران پیش از اسلام؛ تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور، 1385. 73. ویدن گرن، گئو: فئودالیسم در ایران باستان، ترجمه هوشنگ صادقی، تهران: نشر قطره،1378. 74. ویسهوفر، یوزف: ایران باستان(از 550 پیش از میلاد تا 650 پس از میلاد)، ترجمه مرتضی ثاقب فر، تهران: ققنوس، 1382. 75. وینتر، انگلبرت و دیگناس، بئاته: روم و ایران دو قدرت جهانی در کشاکش و همزیستی، ترجمه کیکاووس جهانداری، تهران، نشر و پژوهش فرزان روز،1386. .منابع پیشنهادی دکترای تاریخ اسلام 1. ابراهیم حسن ، حسن ، تاریخ سیاسی اسلام ، ترجمه ابوالقاسم پاینده –سازمان انتشارات جاویدان ، تهران ، 1376 2. بلک آنتونی ، تاریخ اندیشه سیاسی اسلام از عصر پیامبر تا امروز ، ترجمه محمد حسین وقار، انتشارات اطلاعات ، تهران ، 1386 3. بروکلمان ، کارل ، تاریخ ملل ودول اسلامی ، ترجمه هادی جزایری ، انتشارات علمی و فرهنگی ، تهران ، 1383 4. جعفریان ، رسول، تاریخ تحول دولت و خلافت ، بوستان کتاب ، قم، 1386 5. خضری ، احمد رضا ، تاریخ خلافت عباسی ، اتشارات سمت ، تهران ، 1378 6. خوری حتّی ، فیلیپ ، تاریخ عرب ، ترجمه ابوالقاسم پاینده ، نشر اگه ، تهران ، 1366 7. زرگری نژاد ، غلامحسین ، تاریخ صدر اسلام ، انتشارات سمت ، تهران ، 1378 8. سالم ، عبدالعزیز ، تاریخ عرب قبل از اسلام ، ترجمه باقر صدری نیا ، انتشارات علمی و فرهنگی ، تهران، 1380 9. طقوش، محمد سهیل ، دولت عباسیان ، ترجمه حجت الله جودکی ، پژوهشکده حوزه و دانشگاه ، قم ، 1378 10. طقوش ، محمد سهیل ، دولت امویان ، ترجمه حجت الله جودکی ، پژوهشکده حوزه و دانشگاه ، قم، 1386 11. سامر، فیصل ، دولت حمدانیان ، ترجمه علی رضا ذکاوتی قراگزلو ، پژوهشکده حوزه و دانشگاه ، قم ، 1388 12. شبارو، عصام محمد ، دولت ممالیک ، ترجمه شهلا بختیاری ، پژوهشکده حوزه و دانشگاه ، قم ، 1386 13. طقوش ، محمد سهیل ، دولت ایوبیان ، ترجمه عبدالله ناصری طاهری ، پژوهشکده حوزه و دانشگاه ، قم ، 1380 14. عودی ، ستاره، تاریخ دولت اغلبیان ، انتشارات امیر کبیر ، تهران ، 1385 15. ناصری طاهری ، عبدالله ، تاریخ مغرب اسلامی ، پژوهشکده حوزه و دانشگاه ، قم، 1388 16. ناصری طاهری ، عبدالله ، فاطمیان در مصر ، پژوهشکده حوزه و دانشگاه ، قم ، 1379 17. چلونگر ، محمد علی ، زمینه های پیدایش خلافت فاطمیان ، پژوهشکده حوزه و دانشگاه ، قم ، 1386 18. عنان ، محمد عبدالله ، تاریخ دولت اسلامی در اندلس ، ترجمه رسول جعفریان ، پژوهشکده حوزه و دانشگاه ، قم، 1386 19. احمد یاقی ، اسماعیل ، دولت عثمانی از اقتدار تا اخلال ، ترجمه رسول جعفریان ، پژوهشکده حوزه و دانشگاه ، قم ، 1386 20. محمد جعفری ، سید حسین ، تشیع در مسیر تاریخ ، ترجمه سید محمد تقی آیت اللهی ، دفتر نشر فرهنگ اسلامی ، تهران ، 1387 21. زین عاملی ، محمد حسین ، شیعه در تاریخ ، ترجمه محمدرضا عطایی ، موسسه چاپ و انتشارات آستان قدس رضوی ، مشهد ، 1375 22. جعفریان، رسول ، منابع تاریخ اسلام ، انتشارات انصاریان ، قم ، 1376 23. سجادی ، صادق و عالم زاده، هادی ، تاریخ نگاری در اسلام ، انتشارات سمت ، تهران ، 1383 24. ممتحن ، حسین علی ، کلیات تاریخ عمومی ، جلد دوم ، بخش دوم ، اتشارات دانشگاه شهید بهشتی ، تهران ، 1370 25. آیتی ، محمد ابراهیم ، تاریخ سیاسی اسلام ، انتشارات نی، تهران، 1378 26. نعنعی ، عبدالمجید ، دولت امویان در اندلس ، ترجمه محمد سپهری ، پژوهشکده حوزه و دانشگاه ، قم ، 1380 |
![]() |
منابع رسانه ای تأکید کردند؛ در عربستان با تکیه بر آموزه های "وهابیت" که رژیم سعودی بر پایۀ آن تاسیس شد، بر قبر بزرگان و پادشاهان نشانه ایجاد نمی شود.
همچنین حتی هنگام مرگِ فردی مهم در عربستان مانند پادشاه عزای عمومی اعلام نمی شود.
مراسم سوگواری نیز در این کشور برگزار نمی شود، زیرا از نظر وهابی ها، این گونه مراسم بدعت است.

بر همین اساس، تشییع جنازه و مراسم تدفین "ملک عبدالله" پادشاه عربستان، بدون حضور مردم و فقط با حضور افرادی که از پیش تعیین شده بودند، برگزار شد و جنازۀ او در قبرستانی در ریاض، بدون مراسم و آیین های معمولِ دیپلماتیک در سراسر جهان، دفن شد.
در این میان، قبر ملک عبدالله، بدون هرگونه علامت و نشانه یا آرامگاه ماند.
محمد بن عبدالوهاب، در زمان حاکمیت خود، دستور داد بارگاه های اهل بیت پیامبر (ع) را با خاک یکسان کنند و این دستور در سراسر عربستان اجرا شد تا این که از ترس خشم عمومی مسلمانان جهان، اجرای این دستور، در قبال بارگاهِ مقدس پیامبر اکرم (ص) در مدینه، متوقف شد.
یک تحلیل گر سیاسی عربستانی در گفت و گو با پایگاه خبری "عربی 21" گفت: عربستان، در سوگِ مرگ ملک عبدالله، نه سه روز و نه چهل روز، عزای عمومی اعلام نخواهد کرد؛ و پرچم ها را طبق رسوم کشورهای جهان، پایین نخواهد کشید.
وی تاکید کرد: اختلاف شیوۀ عملکردِ عربستان با پروتکل های جهانی و دیپلماتیک، فقط به تشییع جنازه محدود نمی شود؛ بلکه به بیعت با پادشاه جدید هم سرایت می کند. شیوۀ انتصاب پادشاه جدید نیز در عربستان به مراسم تعیین پادشاه یا رئیس جمهور در هیچ یک از کشورهای جهان شباهت ندارد.

بلافاصله پس از مرگ عبدالله پادشاه عربستان، سلمان بن عبدالعزیز پادشاه جدید محمد بن سلمان پسرش را به سمت وزیر دفاع و ریاست دربار پادشاهی و مشاور ویژه خود منصوب کرد.
محمد بن سلمان متولد 1980 میلادی است و دارای مدرک حقوق از دانشگاه ملک سود در ریاض و کارشناس ارشد در رشته روابط بین الملل از دانشگاه "جورج تاون" آمریکا است.
فعالیت حکومتی محمد بن سلمان در سال 2007 و به عنوان مشاور سازمان کارشناسان دولت عربستان آغاز و پس از آن به عنوان مشاور ویژه سلمان بن عبدالعزیز امیر وقت منطقه ریاض منصوب شد.
به گزارش مشرق، بعد از نیمه بر افراشتن پرچم بریتانیا در مراکز مهم دولتی در لندن، مقامات سیاسی انگلیس با اشاره به سابقه نقض حقوق بشر در سعودی، ابراز کردند.
روزنامه انگلیسی گاردین با انتشار این خبر نوشت، در سوگ درگذشت پادشاه عربستان، پرچمهای بریتانیا در ساختمانهای اصلی این کشور در «دانینگ استریت» مقر دولت انگلیس، خیابان «وایت هال» در وست مینیستر و کاخ باکینگهام متعلق به خانواده سلطنتی به حالت نیمه افراشته درآمدند.
«روت داویدسون» رهبر محافظه کاران اسکاتلند این حرکت را موجی از عکسالعملهای بی معنا خواند و «داگلاس کارسول» یکی دیگر از نمایندگان پارلمان انگلیس نیمه افراشته کردن پرچم بریتانا در سوگ ملک عبدالله را حرکتی غیر اخلاقی و دور از شان عموم مردم انگلیس دانست.
عفو بینالملل در انگلیس نیز با اظهار مخالفت به این حرکت دولت انگلیس، اقدام دولت انگلیس را نشانه بیتوجهی آن به نقض حقوق بشر در عربستان دانست.
در پاسخ به انواع انتقادها، مقامات دولت انگلیس اعلام کردند، نیمه برافراشتن پرچم بریتانیا بخشی از پروتکلی است که بعد از درخواست رسمی کاخ باکینگهام صورت گرفت.
این انتقادها در حالی مطرح شدند که پرنس چارلز و دیوید کامرون نخست وزیر انگلیس در راه عربستان برای شرکت در مراسم ختم پادشاه متوفی سعودی هستند.
نخست وزیر انگلیس درباره مرگ عبدالله گفت وی از شنیدن این خبر عمیقا متاثر شده و در ادامه مدعی شد «عبدالله به دلیل خدمات چند ساله خود به پادشاهی سعودی و تعهدش به صلح برای افزایش درک متقابل میان مذاهب، همواره در یادها باقی خواهد ماند». «تونی بلر» نخست وزیر پیشین انگلیس نیز ملک عبدالله را متحدی با ثبات و استوار برای انگلیس نامید.
ملک عبدالله پادشاه پیشین عربستان در سن 90 سالگی بعد از مرگ دو ولیعهد خود ساعات اولیه جمعه صبح درگذشت.



به گزارش مشرق، بامداد جمعه سوم بهمنماه «عبدالله بن عبدالعزیز» شاه عربستان سعودی پس از سالها بیماری سرانجام در ۹۱ سالگی درگذشت.
همانطور که در گزارش های قبلی اشاره شد که عبدالعزیز با اشغال ریاض، اولین سنگ بنای تشکیل سومین حکومت آل سعود را پایه ریزی کرد و البته گام به گام تا سیطره کامل بر عربستان پیش رفت، وی بیش از بیست سال در حال جنگ و درگیری برای رسیدن به این هدف آل سعود در جبهه های مختلف بود که این ماجراجویی های خونین قربانیان زیادی به جا گذاشت.
عبدالعزیز به این نتیجه رسید که هیچ چاره ای جز توسعه طلبی و جذب طرفدار ندارد به همین سبب به سمت مناطق واقع در جنوب ریاض رفت و طی شش ماه جنگ و درگیری و سرکوب هر کس که مخالف اقدامات تجاوزکارانه اش بود، مناطق واقع در جنوب نجد میان ریاض و صحرای الربع الخالی از جمله الخرج، الحریق، الحوطه، الافلاج و وادی الدواسر را به اشغال خود درآورد و مزدوران خود را به عنوان امیر بر این مناطق گماشت.
عبدالعزیز در ادامه، حملات خود را متوجه مناطق جنوب و غرب ریاض کرد و توانست این مناطق را هم تحت سیطره خود قرار دهد. وی پس از اشغال این مناطق، از پدرش خواست از کویت به ریاض بازگردد، به این ترتیب، عبدالرحمن به پایتخت حکومت آل سعود پس از یازده سال غیبت بازگشت. عبدالعزیز با گفتن این جمله به پدرش که "امارت متعلق به شماست و من سربازی در خدمتتان هستم"، اعلام کرد به نفع پدرش کناره گیری می کند، اما عبدالرحمن با این اقدام موافقت نکرد و همه افراد و مزدوران آل سعود را گردهم جمع کرد و خبر کناره گیری از قدرت به نفع فرزندش، عبدالعزیز را به اطلاع آنها رساند.
در نشستی که بزرگان آل سعود در سال 1902 میلادی حضور داشتند، عبدالرحمن با اعلام کناره گیری خود از قدرت، برای عبدالعزیز بیعت گرفت و همه حاضران با فرزند بزرگش بیعت کردند.
سیاست سرکوب و ارعاب و محاصره برای اشغال مناطق مختلف
توسعه طلبی عبدالعزیز خشم قبائل و ساکنان مناطق دیگر عربستان را به دنبال داشت، با این حال عبدالعزیز با تکیه با خشونت هر چه تمام تر،مخالفان خود را سرکوب می کرد. وی در ژوئن 1903 میلادی، توانست الوشم، سدیر، المحمل و الشعیب را با تکیه بر زور و خشونت به اشغال خود در آورد و به حکومت تازه تاسیس خود در ریاض الحاق کند.
القصیم ایستگاه بعدی در روند توسعه طلبی عبدالعزیز آل سعود بود، وی به خوبی به اهمیت القصیم از نظر جغرافیایی، اقتصادی و سیاسی پی برده بود و همچنین این نکته را درک کرده بود که عدم اشغال القصیم به معنای ناپایداری و بی ثباتی حکومت آل سعود در نجد خواهد بود و به همین سبب از تمام توان نظامی خود برای سیطره بر این منطقه استفاده کرد.
لشکریان عبدالعزیز در مارس 1904 میلادی، در ادامه سیاست کشتار مخالفانشان، توانستند بر عنیزه هم مسلط شود. بریده هم پس از محاصره ای که یک ماه و نیم طول کشید، تحت سیطره آل سعود قرار گرفت.
عبدالعزیز در ژوئن 1904 در جنگی خونین در البکیریه، 1300 نفر از مخالفانش از جمله 300 نفر از مردم حائل را به قتل رساند.
در جنگی که در 29 سپتامبر 1904 در الشنانه برای سرکوب کامل مخالفانش در منطقه القصیم به راه انداخت که از مهمترین جنگ های آل سعود به شمار می رود به طوری که عبدالعزیز توانست سلطه خود را بر نجد تحکیم بخشد. تحرکات جنگ افروزانه عبدالعزیز، سبب تماس های بیشتر استعمارگران انگلیسی با آل سعود شد که در دولت های اول و دوم سعودی هم روابط گرمی میان آنها برقرار بود، حتی دولت عثمانی هم باب مذاکرات را با عبدالعزیز گشود.
جنگ الشنانه به تحکیم حکومت آل سعود نه تنها در القصیم بلکه در تمام نجد منجر شد.
بسیاری از مخالفان عبدالعزیز در سپتامبر 1904 میلادی کشته شدند و برخی هم از ترس به دامان حکومت وهابی آل سعود پناه بردند تا جانشان در امان باشد.
دولت عثمانی که در آن زمان از جمله قدرت های بزرگ جهان بودند، با مشاهده تحرکات روزافزون عبدالعزیز، تصمیم به بازنگری محاسباتشان در قبال وی گرفتند، عبدالعزیز هم فهمید که فرصت بزرگی برایش فراهم شده تا از آن بهره برداری سیاسی کند و مذاکراتی میان آل سعود و عثمانی که از ابن رشید در عربستان حمایت می کرد، با حضور عبدالرحمن بن فیصل پدر عبدالعزیز در کنار شیخ مبارک الصباح در منطقه الزبیر انجام شد که البته نتیجه ای در برنداشت، چرا که عبدالرحمن با درخواست نماینده دولت عثمانی مبنی بر اینکه منطقه القصیم حد فاصل میان ابن سعود و ابن رشید و اینکه دولت عثمانی دو مرکز نظامی یکی از بریده و دیگری در عنیزه ایجاد کند، مخالفت کرد، عبدالعزیز در جنگی که در 14 آوریل 1906 در نزدیکی بریده با مخالفانش به راه انداخت که طی آن با شکست آنها که با کشته شدن تعداد زیادی از آنها همراه شد، عبدالعزیز بن متعب آل رشید امیر امارت آل رشید را به قتل رساند، متعاقب این جنگ بود که متعب بن عبدالعزیز آل رشید به صلحی اجباری با عبدالعزیز آل سعود تن در داد که بر اساس آن از تمام مناطق القصیم و دیگر مناطق نجد چشم پوشی کرد و حکومت آل سعود را بر این مناطق به رسمیت شناخت، پس از این حادثه بود که سربازان عثمانی هم پس از توافق با عبدالعزیز آل سعود به طور کامل از نجد خارج شدند تا زمینه را برای سیطره کامل این خاندان بر مناطق مختلف فراهم کنند و به این ترتیب نفوذ آل رشید به کامل پایان یافت و سومین حکومت آل سعود مناطق تحت سیطره خود را گسترش داد
خروج نیروهای عثمانی از القصیم سبب افزایش قدرت عبدالعزیز آل سعود شد. عبدالعزیز جنگ های دیگری را برای سرکوب مخالفانش به راه انداخت ، با این حال جنگ روضه مهنا در 14 آوریل 1906 یکی از بزرگترین و حساس ترین جنگ های وی بود.
عبدالعزیز آل سعود با تکیه بر همان سیاست جنگ و خشونت بر ضد مخالفانش توانست مناطقی را که تحت حاکمیت آل رشید بود، به زیر سلطه خود درآورد . وی طی سال های 1907 تا 1913 میلادی با مشکلاتی در سر راه سیطره کامل بر عربستان روبرو شد
عبدالعزیز در ادامه توانست قیام قبیله مطیر علیه حکومت آل سعود را سرکوب کند، وی در هفتم می 1907 شمار زیادی از مردم المجمعه و اعضای قبیله مطیر را که علیه حکومت آل سعود به پا خواسته بودند، قتل عام کردند.
عبدالعزیز در 23 می 1908 به بریده حمله کرد و پس از سیطره بر آن و ، عبدالله بن جلوی را به عنوان امیر این منطقه منصوب کرد و به حکومت آل مهنا بر بریده هم پایان داد.
شورش داخلی در آل سعود
مخالفت نوه های سعود بن فیصل با عبدالعزیز بن سعود، شورش داخلی در آل سعود را به دنبال داشت.
سال 1910 میلادی بود که نوه های سعود بن فیصل بن ترکی که پسرعموهای عبدالعزیز بودند، به نشانه خشم و نارضایتی از وی از ریاض خارج شدند و منطقه الخرج را تحت سیطره خود قرار دادند، اما نتوانستند بر کاخ خود مسلط شوند، عبدالعزیز نیروهایش را برای سرکوب عموزادگانش اعزام کرد.
در این هنگام بود که امیر مکه به نام الحسین بن علی با نیروهایش به همراه اعضای قبیله عتیبه برای بیرون راندن آل سعود از نجد بنا به درخواست مردمی به القویعیه رسید، ابن سعود سرکوب عموزاده هایش را به تاخیر انداخت تا ابتدا با نیروهای شریف بجگند.
نیروهای شریف، سعد بن عبدالرحمن برادر عبدالعزیز را که درصدد جذب نیرو در القویعیه بود، به اسارت گرفتند.
عبدالعزیز با لشکریانش برای جنگ با نیروهای شریف و طرفدارانش آماده شد، با این حال دو طرف در سپتامبر 1910 میلادی به توافقی با یکدیگر دست یافتند و سعد بن عبدالرحمن هم آزاد شد و شریف به حجاز رفت و ابن سعود هم راهی عنیزه شد.
پس از این ماجرا بود که عبدالعزیز به سرکوب نوادگان سعود بن فیصل در منطقه الحریق روی آورد و آنها را سرکوب کرد که این حادثه در سال 1911 میلادی رخ داد، نوادگان سعود بن فیصل پس از این شکست متفرق شدند و بخشی از آنها به بحرین و بخشی به حجاز رفتند و از آنجا به عنوان پایگاهی برای جنگ با عبدالعزیز پسر عموی خود استفاده کردند که این اقدامات رابطه عبدالعزیز و حاکم مکه را تیره کرد.
متشنج شدن روابط میان نجد و حجاز
الشریف الحسین بن علی از اخبار جنگ افروزی ابن سعود در نجد و الاحساء عصبانی شد و نامه ای به دولت عثمانی درباره اوضاع مرزهای شرقی حجاز نوشت و خواستار تدابیر فوری برای توقف اقدامات ابن سعود شد که دولت عثمانی هم موافقت خود را با این درخواست اعلام کرد.
الشریف حسین در خلال جنگ جهانی اول در روز دوازدهم ژوئن 1916 میلادی انقلاب علیه دولت عثمانی را اعلام کرد .همزمان، میزان تنش در روابط نجدی-حجازی تشدید شد.
پس از پایان جنگ جهانی اول در سال 1918 میلادی که با شکست دولت عثمانی و افزایش نفوذ الشریف حسین در حجاز همراه شد، حاکم سعودی نجد جنگی را در 15 می 1919 میلادی علیه حجاز به راه انداخت که در تربه البقوم رخ داد که در این جنگ، ارتش آل سعود بر نیروهای الشریف حسین پیروز شد و واقعه تربه آغاز روند تضعیف هاشمی ها در حجاز و سقوط دولت آنها بود. این جنگ همچنین مقدمه اشغال مناطق حجاز از سوی ابن سعود را فراهم کرد.
در این میان استعمارگران انگلیس با هدف فراهم کردن مقدمات سیطره آل سعود
بر تمام شبه جزیره عربستان، الملک حسین را به سیطره بر تربه و الخرمه تحریک
کردند. در 25 می 1919 میلادی، ارتش ابن سعود از جهات مختلف به تربه حمله
کردند که بیش از پنج هزار نفر در این جنگ خونین قتل عام شدند.
پس از سیطره عبدالعزیز بن سعود بر قصیم و تثبیت حکومتش در نجد، وی برای
اشغال الاحساء از فرصت سرگرم شدن دولت عثمانی به جنگ بالکان و ضعف آن در
برابر ایتالیا پس از شکست در طرابلس بهره برداری کرد، در آن زمان، حاکم
الاحساء قادر به حفظ امنیت این منطقه نبود، عبدالعزیز از این فرصت حمله کرد
و به الاحساء یورش برد و به سرکوبگری در این منطقه پرداخت.
ابن سعود برای اشغال منطقه الشرقیه به سبب اتصال آن به دریا و بهره برداری از آن برای مسائل اقتصادی برنامه ریزی کرد تا بتواند با کویت و دیگر شیخ نشین های خلیج فارس به راحتی ارتباط داشته باشد و نقش اساسی در منطقه ساحلی خلیج فارس ایفا کند . هدف دیگر وی از سیطره بر منطقه الشرقیه سهولت سرکوب جنبش های آزادیخواهانه ضد آل سعود بود.
الاحساء هم اشغال شد
عبدالعزیز که فردی سلطه طلب و ماجراجو بود و به همین سبب از طریق تماس های سری با انگلیس برای تضمین حمایت این استعمار پیر از اشغال الاحساء وارد عمل شد
لشکریان ابن سعود که بی رحمانه می تاختند، شهر الهفوف را اشغال کرده که در این شهر، نیروهایش فریاد می زدند که هر کس می خواهد سالم باشد، باید تسلیم شود، عبدالعزیز با همان سیاست سرکوب و توسعه طلبی و محاصره مناطق مسکونی، سرانجام منطقه الاحساء را هم به طور کامل به اشغال خود درآورد .
جنبش الاخوان این جنبش در سال 1912 میلادی از سوی اعراب مطیر تاسیس شد که رهبری آنها را فیصل بن سلطان الدویش در مکانی که الارطاویه نامیده می شد، در نزدیک الزلفی برعهده داشت که دلیل نامیدن خود به اخوان، روابط دینی بود که بر روابط قبیله ای و تعصبات کورکورانه غلبه داشت.
تشکیل این جنبش به چالشی مشکل ساز برای عبدالعزیز آل سعود تبدیل شد، با این حال وی بر تکیه همان سیاست مکر و نیرنگ و ارعاب تلاش کرد از قدرت بادیه نشینان برای پیشبرد اهداف خود استفاده کند.
معاهده دارین یا قطیف پس از آغاز جنگ جهانی اول، دولت عثمانی برای جذب عبدالعزیز به سمت خود تلاش کرد، اما انگلیسی ها بلافاصله با وی تماس گرفته و از وی خواستند به آنها در جنگ با ترک ها کمک کند. شکسپیر افسر انگلیسی به عنوان نماینده سیاسی انگلیس در کویت، آمادگی بریتانیا را برای به رسمیت شناختن عبدالعزیز به عنوان حاکم مستقل نجد و الاحساء اعلام کرد و معاهده ای را با وی به امضا رساند که بر اساس آن انگلیس متعهد شد از حکومت عبدالعزیز در برابر هر گونه تجاوزی که از طریق دریا صورت می گرفت، حمایت کند مذاکرات برای عقد معاهده ای میان ابن سعود و سر پرسی کاکس نماینده انگلیس در منطقه خلیج فارس در آوریل 1915 میلادی آغاز شد که طرفین در نهایت معاهده دارین یا معاهده قطیف را در 26 دسامبر 1915 میلادی امضا کردند
عسیر هم از جمله مناطقی بود که عبدالعزیز با گسیل هزاران جنگجو به زور بر آن سلطه پیدا کرد، عسیر پیش از اشغال به دو بخش شمالی که تحت امارت "آل عائض" قرار داشت و پایگاه آن "ابها" بود و بخش جنوبی که تحت امارت "الادارسه" و پایگاه آن جازان بود.عبدالعزیز توانست در سال 1920 میلادی، منطقه عسیر را هم تحت سیطره خود قرار دهد
پس از پایان جنگ جهانی اول، نفوذ انگلیس در منطقه عربی و خلیج فارس بیش از گذشته افزایش یافت و عراق، شرق اردن و فلسطین تحت نفوذ استعمارگران انگلیسی قرار داشت، انگلیس روابط حکام آن مناطق را با عبدالعزیز آل سعود با عقده معاهده العقیر در دسامبر 1922 میلادی ساماندهی کرد به طوری که مرزهای پادشاهی سعودی و کویت و عراق مشخص شد، همچنین توافقنامه دریایی در سال 1925 میلادی باعث حل مشکلات مرزها میان پادشاهی سعودی و عراق شد و توافقنامه حداء یا حده در همان سال مرزهای سعودی و اردن را مشخص کرد. حائل هم در اول نوامبر 1921 میلادی به اشغال عبدالعزیز بن عبدالرحمن آل سعود درآمد. دولت سوم آل سعود-امارت نجد- از زمان تاسیس در سال 1902 تقریبا در حال جنگ مستمر با امارت حائل بود تا اینکه امارت جبل شمر در دوم نوامبر 1921 به اشغال نیروهای عبدالعزیز آل سعود درآمد.
به این ترتیب، دولت سوم آل سعود در پنجم شوال 1319 هجری قمری برابر با 15 ژانویه 1902 تاسیس شد، استعمارگران انگلیسی در دوم سپتامبر 1921 میلادی، حکومت عبدالعزیز را به رسمیت شناختند. در ادامه این دولت به عنوان پادشاهی نجد و سپس به پادشاهی حجاز و نجد و توابع و در نهایت در 23 سپتامبر سال 1932 میلادی، پادشاهی عربستان سعودی رسما شکل گرفت.
پادشاهان سومین حکومت آل سعود
ملک عبد العزیز بن عبد الرحمن آل سعود
ملک سعود بن عبد العزیز آل سعود
ملک فیصل بن عبد العزیز آل سعود
ملک خالد بن عبد العزیز آل سعود
ملک فهد بن عبد العزیز آل سعود
ملک عبدالله بن عبد العزیز آل سعود
ملک سلمان بن عبدالعزیز پادشاه فعلی




"عبدالله" دهمین فرزند "عبدالعزیز"
نام کامل پادشاه سعودی بر اساس شجرهنامه "عبدالله بن عبدالعزیز بن عبدالرحمن بن فیصل ... بن مانع بن ربیعه المریدی" است و نسبش به قبیله بکر بن وائل از بنی أسد بن ربیعه میرسد. وی ششمین پادشاه عربستان سعودی و دهمین فرزند عبدالعزیز آل سعود بنیانگذار دولت سوم سعودی (عربستان جدید) بود. عبدالعزیز آل سعود فرزندان بسیار زیادی داشت و تمامی پادشاهان بعدی عربستان (ملک سعود، ملک فیصل، ملک خالد، ملک فهد و ملک عبدالله) تا به اکنون فرزندان مستقیم وی بودهاند. ملک عبدالله به تاریخ اول اوت 1924 میلادی در شهر ریاض متولد شد؛ و در کنار پدرش عبدالعزیز حکومتداری، سیاست، رهبری و ... را آموخت. هم چنین وی به رسم آن زمان به مکتب رفت و آموزشهای دینی خود بر اساس مکتب ساختگی وهابیت را از تعدادی از معلمان و مبلغان کشورش فرا گرفت.


متعب بن عبدالله اول که در کودکی وفات یافت، خالد بن عبدالله، متعب بن عبدالله، عبدالعزیز بن عبدالله، فیصل بن عبدالله، مشعل بن عبدالله، محمد بن عبدالله، ترکی بن عبدالله، سعود بن عبدالله، منصور بن عبدالله، ماجد بن عبدالله، سعد بن عبدالله، مشهور بن عبد الله، بدر بن عبدالله، سلطان بن عبدالله، بندر بن عبدالله، فهده بنت عبدالله، نایفه بنت عبدالله، نوف بنت عبدالله، عالیه بنت عبدالله، فهده بنت عبدالله، عادله بنت عبدالله، صدیقه بنت عبدالله، سیفه بنت عبدالله، عبیر بنت عبدالله، ساره بنت عبدالله، هیفا بنت عبدالله، سحر بنت عبدالله، مها بنت عبدالله، هلا بنت عبدالله، جواهر بنت عبدالله، ریم بنت عبدالله، بسمه بنت عبدالله، عریب بنت عبدالله، الهنوف بنت عبدالله، مضماوی بنت عبدالله، سحاب بنت عبدالله و... .
اقدامات عبدالله؛ از دادن حق رأی به زنان تا اعزام ورزشکار زن به المپیک
آسوشیتدپرس از آنچه که اصلاحات ملک عبدالله در جامعه بسته عربستان میداند، مینویسد: جهان خارج اقدامات عبدالله بن عبدالعزیز را بسیار ناچیز میداند اما در کشور پادشاهی که روحانیون فوق محافظهکار مدتهاست بر تمام امور جامعه تسلط دارند، اصلاحات ملک عبدالله بازتاب بسیار گستردهای داشته است.
هنگامیکه ملک عبدالله در اقدامی غیرمنتظره دانشگاهی را تاسیس کرد که در آن زنان و مردان در کنار یکدیگر در کلاسهای درس حضور دارند ، با انتقاد تندروهایی مواجه شد که رکن اصلی نظام قدرتمند مذهبی عربستان را تشکیل میدهند.
این اقدام بخشی از تلاشهایی بود که ملک عبدالله برای اجرای اصلاحات در عربستان آغاز کرده بود. یکی از شیوخ این کشور آشکارا اعلام کرد حضور زنان و مردان در دانشگاه "معصیت و گناهی کبیره" است. این سخنان واکنش شدید پادشاه عربستان را در پی داشت و عبدالله وی را از نهاد روحانیون که تنها نهاد مجاز صدور فتوا در این کشور است اخراج کرد.
عربستان به عنوان بزرگترین کشور صادرکننده نفت در جهان، با آداب و رسوم قبیلهای و سختگیرانهترین تعابیر و برداشتها از اسلام اداره میشود.

خاندان سلطنتی در عربستان ترجیح میدهد بی سر و صدا پشت پرده عمل کند، از رویارویی مستقیم پرهیز و از به خطر افتادن جایگاه خود جلوگیری کند. این خاندان ترجیح میدهد اصلاحات در کشور به آرامی صورت گیرد.
اما ملک عبدالله که روز جمعه در سن 90 سالگی پس از در اختیار داشتن نزدیک به دو دهه قدرت در عربستان درگذشت، گهگاه متوسل به زور میشد. نتیجه این اقدامات در داخل کشور اصلاحاتی همچون فراهم کردن زمینه پیشرفت زنان بود که در کشوری مانند عربستان غیرمنتظره به نظر میرسید. البته این پیشرفت تنها محدود به رأی دادن نمادین چند زن در برابر پادشاه و ورود تشریفاتی چند نماینده زن به مجلس شورای مشورتی این کشور بود.

وی وعده داده بود زنان بتوانند در انتخابات شورای شهر که سال 2015 برگزار خواهد شد شرکت کنند. در دوره وی دو زن ورزشکار سعودی برای نخستین بار در سال 2012 میلادی در مسابقات المپیک شرکت کردند و تعدادی از زنان مجوز فعالیت به عنوان وکیل را دریافت کردند.
این در حالی بود که با توجه به ارتباط تنگاتنگ خاندان سلطنتی با رهبران مذهبی، وی با محدودیتهایی مواجه بود و به عنوان مثال، در برابر درخواستها برای موافقت با رانندگی زنان هیچگونه واکنشی نشان نداد و در مقابل در سال 2011 حکم ده ضربه شلاق برای زنی که این قانون را نقض کرده بود لغو کرد.
درخواست عبدالله از آمریکا برای حمله به ایران
اسناد و مدارک فاش شده نشان میدهد عبدالله سال 2008 میلادی از واشنگتن خواسته بود با حمله به ایران بر سر برنامه هستهای این کشور سر مار را قطع کند. سند دیگر حکایت از آن دارد که چگونه عبدالله در دیداری محرمانه به وزیر امور خارجه ایران درباره اینکه ایرانیها حق ندارند در امور اعراب مداخله کنند اعتراض کرده است.

وی کشورهای عرب متحد خود در خلیج فارس را به افزایش موضعگیریهای لفظی در برابر ایران و تلاش برای منزوی ساختن سوریه به سبب اتحاد این کشور با تهران ترغیب کرد.
به دنبال حملات یازده سپتامبر در آمریکا، مناسبات آمریکا و عربستان رو به تیرگی گذاشت و آن هنگامی بود که بسیاری انگشت اتهام را به سوی عربستان نشانه گرفتند.اما هنگامیکه القاعده در سال 2003 میلادی حملات خود را در عربستان با هدف براندازی رژیم این کشور آغاز کرد، عبدالله اقدام به سرکوب این گروه نمود.
شبه نظامیان به مدت سه سال محل سکونت اتباع خارجی، تاسیسات نفتی و دیگر اماکن را هدف حمله قرار دادند تا اینکه نیروهای امنیتی توانستند بسیاری از آنها را مجبور به فرار به کشور همسایه یمن کنند. این رویکرد سختگیرانه موجب شد تا کاخ سفید در مناسبات با عربستان تجدید نظر کند. ملک عبدالله در زمان ریاست جمهوری جورج بوش در سالهای 2002 و 2005 دو بار به آمریکا سفر کرد.
برخی منابع ثروت ملک عبدالله را بیش از 21 میلیارد دلار تخمین میزنند که وی را یکی از ثروتمندترین پادشاهان جهان تبدیل کرده است.وضعیت جسمی وخیم ملک عبدالله
سال 2012 بود که خبر سکته قلبی پادشاه سعودی منتشر شد. خبرگزاریهای رسمی و غیر رسمی از بستریشدن وی در بیمارستانی در نیویورک خبر دادند و اعلام کردند وی به خاطر سکته قلبی در بیمارستان "ماونت سینا" تحت عمل جراحی قرار گرفته است. ملک عبدالله پیشتر نیز به خاطر مشکلاتی در ناحیه کمر در سال 2010 و 2011 تحت عمل جراحی قرار گرفته بود در نهایت از این عمل جراحی جان سالم به در برد و به کشورش بازگشت. چند ماه پس از این عمل جراحی، فعال ناشناس عربستانی که به دلیل انتشار اخبار پشت پرده خاندان سعودی در شبکههای اجتماعی اینترنتی با نام "مجتهد" شهرت بسیاری کسب کرده، تأکید کرد که ملک عبدالله پس از عمل جراحی دچار نارسایی در قلب، ریه و کلیه شده و وضعیت نابسامان است و پزشکان مجبور شدهاند دستگاه تنفس مصنوعی به وی وصل کنند؛ این جریانات و بحث و گفتگوهای مربوط به آن در نهایت با حضور ملک عبدالله در تلویزیون و برخی مراسمها به پایان رسید.

اما در سال 2013 انتشار خبر مرگ بالینی ملک عبدالله بار دیگر سایتها و خبرگزاریها را به تکاپو انداخت، بسیاری از خبرگزاریهای عربی در این مورد نوشتند اعضای حیاتی پادشاه مانند قلب، کلیه و ریههای وی از کار افتاده و پزشکان مجبور شدند "ملک عبدالله" را چندین بار زیر شوک برقی قرار دهند. همچنین این منابع آگاه ادامه دادند پادشاه سعودی فقط بوسیله دستگاه تنفس مصنوعی به زندگی خود ادامه میدهد. اما در نهایت معلوم شد که ملک عبدالله به این آسانی حاضر نیست تخت و تاجش را ترک کند و بار دیگر در صحنه حاضر شد.
آخرین باری که وضعیت جسمی ملک عبدالله نقل محافل شد، مربوط به دیدار نه چندان دور وی با رئیس جمهور آمریکا، اوباما بود. وی در حالی روبروی اوباما نشست و به گفتگو پرداخت که از لولههای اکسیژن برای تنفس استفاده میکرد. تصاویر وی با این لولهها که دلیل بر حال نامساعدش بود در سایتهای مختلف بازتاب گستردهای داشت تا آنجا که یکی از خبرگزاریهای سعودی با فتوشاپ این تصاویر را دستکاری کرده بود و لوله های تنفسی را حذف نموده بود!
بیداری اسلامی و موضع پادشاه سعودی
پس از آغاز انقلابهای منطقه، صدای سقوط به گوش حکام ریاض هم رسید. کشورهای عربی منطقه یکی پس از دیگری شاهد سقوط دیکتاتورها بودند. موج بیداری به بحرین، کشوری با اکثریت شیعه ولی در تصرف آلخلیفه و تحت نفوذ آلسعود، رسید و استانهایی از عربستان نیز به این جریان پیوستند که با سرکوب هر دو از سوی نیروهای سعودی مواجه شد. گذشته از فتنه انگیزی عربستان با همکاری چند کشور دیگر در سوریه که نیاز به تغییر مسیر این انقلابها داشتند، ملک عبدالله همان زمان در جمع فرماندهان و مقامات امنیتی رژیم آل سعود اینگونه نسبت به خطر موجود واکنش نشان داد: «فتنه از همه طرف عربستان را احاطه کرده است و دشمنان عربستان در کمین نشستهاند تا امنیت کشور را برهم بزنند و وحدت موجود میان ملت عربستان را از بین ببرند و هیچ راهی برای مقابله با فتنه موجود جز رویارویی با آن وجود ندارد.» و این رویارویی با روشن کردن آتش تروریسم در سوریه و سپس عراق آغاز شد.
در ارتباط با سوریه، عبدالله به طور مستقیم در جنگ داخلی که پس از اعتراضات سال2011 آغاز شد مداخله نکرد. وی مخالفان را که برای براندازی بشار اسد رئیس جمهور مبارزه میکردند حمایت و مسلح کرد و از دولت باراک اوباما رئیس جمهور آمریکا خواست همانند وی عمل کند.
جنگ سوریه به ظهور گروه تروریستی داعش کمک کرد ؛ گروهی که بخش های گسترده ای از عراق و سوریه را تحت کنترل خود گرفته است. افزایش حملات این گروه موجب شد تا ملک عبدالله نیز به ائتلاف ضد داعش به رهبری آمریکا بپیوندد.
از دیدگاه دیگر کشورها ، عبدالله مدافع سرسخت وضعیت موجود بود و در برابر اعتراضات خیابانی برای تغییر نظام استبدادی پادشاهی که بر کشورهای عربی حوزه خلیج فارس حاکم شده است مقاومت می کرد.
وی همچنین درصدد حمایت از دولت نظامی مصر به هنگام سرنگونی حکومت محمد مرسی رئیس جمهور اسلامگرای این کشور برآمد. ملک عبدالله ماه مارس سال 2011 نظامیان سعودی را راهی بحرین کرد تا خاندان سلطنتی این کشور را در سرکوب شیعیان معترض همراهی کنند. وی در داخل کشور دو رویکرد اعطای مزایای اجتماعی و ارعاب را برای سرکوب درخواست ها برای تغییردر پیش گرفته بود.
ملک عبدالله اوایل سال 2011 بسته ای به ارزش بیش از 90 میلیار دلار را برای اعطای امتیازات، خدمات اجتماعی و اشتغالزایی در کشور اختصاص داد و از سوی دیگر نیروهای پلیس ضد شورش را برای سرکوب اعتراضات خیابانی به ویژه اقلیت شیعه در شرق این کشور مستقر کرد.
عبدالله در نهایت ائتلاف عربستان با آمریکا را در چارچوب همکاری نزدیک علیه القاعده و ایران تقویت کرد و به هنگام بروز اختلافات سیاسی با آمریکا ، آنها را آشکار میساخت. وی در برابر فشار واشنگتن برای مناسبات دوستانه با نوری مالکی نخست وزیر شیعه عراق و مورد حمایت آمریکا مقاومت میکرد و وی را دست نشانده ایران میدانست.
ملک عبدالله پس از ناتوانی آمریکا در پیشبرد روند صلح اعراب و اسرائیل به ویژه پس از حمایت اعراب از طرح گسترده وی دچار یاس و ناامیدی شد. در این طرح پیشنهاد صلح اسرائیل با همه کشورهای عربی درصورت عقب نشینی این رژیم از سرزمین های اشغالی در سال 1967 مطرح شده بود.
در گزارشی که سفارت آمریکا سال 2010 در اختیار هیلاری کلینتون وزیر امور خارجه وقت این کشور قرار داد، آمده است "هنگامیکه پادشاه عربستان به همتای خود بی اعتماد شود، این بیاعتمادی میتواند مانعی جدی در مسیر مناسبات دوجانبه باشد".

آلسعود از چه میترسد؟
پس از آغاز موج تحولات بیداری اسلامی، احتمال سرایت این انقلابها به عربستان به دلیل فضای بسته سیاسی این کشور متصور بود. اما دلارهای نفتی سعودیها سرپوشی بر فساد سیاسی و اقتصادی آلسعود شد. دو روش تطمیع و سرکوب مردم توانست حرکت مردم عربستان در استانهای شرقی را در نطفه خاموش کند. اما به عقیده کارشناسان، این علاج نهایی برای مشکلات آلسعود نیست؛ مشکلاتی که پادشاه به اغماء رفته سعودی تعبیر "فتنهها" را برای آن بکار برد:
1- تعمیق اعتراضات و مطالبات عمومی؛ افزایش مطالبات مردم عربستان بویژه در مناطق شیعهنشین شرق این کشور که از قضا نفتخیز هم هستند، به مناطق دیگری هم سرایت کرده است و کوچکترین جرقهای - همانند مرگ عبدالله - میتواند دامنگیر آلسعود شود.
2- اختلافات داخلی خاندان آلسعود؛ خاندان قدرتطلب سعودی که از هیچ کوششی برای حفظ و توسعه قدرت دریغ نمیکنند، اکنون برای تقسیم قدرت دچار اختلافات داخلی هستند و تشدید تنشهای درون کاخهای آلسعود بهگونهای بوده که بهراحتی به بیرون درز کرده و دیگر گریزی از کتمان و پنهان کردن آنها نیست. این اختلافات در انتخاب نایف و سپس سلمان بنعبدالعزیز به ولیعهدی، بیشتر خودنمایی کرد. سلمان بن عبدالعزیز هم با بیماری آلزایمر دست و پنجه نرم میکند برای مدت طولانی عهدهدار امور نخواهد بود و احتمال انتقال قدرت به شاهزاده مقرن وجود دارد.
4- پیر و فرتوت بودن شاهزادگان سعودی؛ پس از مرگ عبدالله و انتخاب سلمان به پادشاهی، اکنون دیگر فرزندان عبدالعزیز همه پیر و فرتوت شدهاند و از 36 پسر عبدالعزیز، اکنون 18 پسر زندهاند که همگی در سنین بالا هستند. از سلمان 87 ساله تا امرای استانها همگی با بیماریهای جسمی دستوپنجه نرم میکنند و این موضوع میتواند بهعنوان یک تهدید تلقی شود چراکه علاوه بر تشدید اختلافات بر سر قدرت، بهدلیل عدم کادرسازی در سطوح بالا، میتواند کشور را با خلأ قدرت جدی مواجه کند و چهبسا کشور را به سوی هرج و مرج آشکار سوق دهد. سکته مغزی سلمان بن عبدالعزیز و بیماری آلزایمر او، قطعا او را هم به زودی از اداره امور ناتوان خواهد کرد؛ چه اینکه در زمان قرائت اولین سخنرانی پس از مرگ عبدالله، او حتی در ادای صحیح و کامل کلمات نیز با مشکل مواجه بود.
حمایت گسترده ملک عبدالله وهابی از مبارزه علیه تشیع و تروریسم منطقهای و جهانی
چندی پیش ترکی بن بندر بن محمد بن عبدالرحمن شاهزاده مخالف سعودی و نوه ملک عبدالله که در حال حاضر در پایتخت فرانسه به سر میبرد در جلسات هفتگی خود با حضور تعدادی از روشنفکران، روزنامهنگاران و سیاستمداران عرب اطلاعات مهمی در خصوص تلاشهای ضد شیعی آل را افشا نمود.
ترکی بن بندر در اظهاراتی گفته است: مسلمان شیعی بهتر از مسلمان سلفی است زیرا مسلمان شیعی با زیارت حسین (علیه السلام) تقرب به خداوند را می طلبد اما مسلمان سلفی با اعمال خود تقرب به شیطان را، علی رغم اینکه ادعا می کند قصد نزدیک شدن به خدا را دارد. شیعه کار حرامی که اسلام از آن نهی کرده یعنی قتل نفس را انجام نمیدهد کاری که سلفی به راحتی آن را مرتکب میشود. من نیز از سوی برخی از به ظاهر علمای سعودی تکفیر شدهام زیرا من از پادشاه انتقاد و رهبریاش را رد کرهام در حالی که این حق شخصی و قانونی من است.

وی در سخنی که برای اولین بار افشا میشد گفت: زمانی که در وزارت کشور و در اطلاعات سعودی مشغول بودم دفتر ویژهای به نام "شعبه روافض" وجود داشت. بودجه این دفتر و گروه مرتبط با آن به اندازه بودجه تونس، اردن و یمن بود. از جمله وظایف این گروه اجرای توطئههایی علیه شیعه و بدنام کردن و بد جلوه دادن آنها از طریق کتابهای جعلی پر از دروغ و تقلب جهت پخش آنها در ایام حج در میان حجاج بود تا به این وسیله حجاج را به قتل شیعه تحریک کنند. ترکی افزوده بود در همان زمان اشتغالم در اطلاعات، آل سعود یک روحانینمای شیعه را به خدمت گرفته بود وی از برجسته ترین افراد اطلاعات سعودی بود و فقط یکبار هفت میلیون دلار برای بازگشایی یک شبکه، مجله و رادیو خاص از سعودی دریافت کرد در مقابل این پشتیبانیها سعودی از وی خواسته بود اوامرش را اجرا کند از جمله اینکه به مردم بگوید زوار حسین (علیه السلام) سگ هستند و خلفا در حادثه شهادت حضرت زهرا (سلام الله علیها) نقشی نداشتهاند؛ عزاداریهای حسینی از بدعتهای فارس و هند است، آیه " لَا تَقْرَبُوا الصَّلَاةَ وَأَنْتُمْ سُکَارَىٰ" در حق حضرت علی (علیه السلام) نازل شده و اینکه عبارت "اشهدُ ان علیاً ولی الله" باید از اذان برداشته شود.
هم چنین روزنامه صهیونیستی یدیعوت احرونت در مطلبی بندر بن سلطان که از نظر ایدئولوژی بسیار به ملک عبدالله نزدیک است را مدیر اصلی پروژه شیعهستیزی معرفی کرده بود در این مطلب که پس از انفجار در ضاحیه بیروت منتشر شده، آمده بود: همه گروههای تروریستی پدری دارند که مدیر اصلی پروژه شیعهستیزی در جهان عرب است. این شخص شاهزاده سعودی بندر بن سلطان سفیر سابق سعودی در آمریکا و و رییس اطلاعات این کشور است. با شروع تظاهرات منطقه الشرقیه عربستان سعودی در تاریخ 17 فوریه 2011 تا امروز، شیعیان این منطقه مرتبا با چراغ سبز پادشاه مورد ظلم و آزار و اذیت قرار گرفته اند. نیروهای آل سعود که مجهز به ماشین و تجهیزات نظامی و ماشین های غیر نظامی زره پوش موسوم به نوع (GMC) هستند با هدف دستگیری فعالان سیاسی و حقوقدانان این شهر آن را مرتبا مورد هجوم قرار دادند، در خلال این درگیری ها تا کنون چندین نفر شهید و زخمی شده اند ، و بسیاری از فعالان شیعه در بازداشت به سر میبرند نمونه بارز آن شیخ النمر است روحانی شیعه ای که حتی دادستان کل عربستان در جریان یکی از جلسه های دادگاه خواستار صدور حکم (محاربه) اعدام برای وی به جرم فساد فی الارض و ریختن خونهای پاک! شد... .
پس از جنایتهای تروریستی گسترده افراط گرایان مورد حمایت عربستان در کشورهای مختلف مانند سوریه، عراق، لبنان، یمن و...، پادشاه سعودی چندی پیش در نطقی فریبکارانه و ناگهانی اعلام کرد تمام تبعههای سعودی که با گروههای تروریستی همکاری دارند را مجازات خواهد کرد! در فهرست اعلام شده نام القاعده، القاعده در جزیره العرب، القاعده در یمن، القاعده در عراق، جبهه النصره، دولت اسلامی عراق و شام (داعش)، حزبالله سعودی، اخوان المسلمین و گروه شیعیان حوثی به چشم میخورد. جالب اینجاست که سعودی هیچ نامی از جبهه اسلامی در این بیانیه به میان نیاورد جنبشی تروریستی که متشکل از چندین گروه و دارای تفکران افراط گرایانه سلفی به مراتب خطر ناکتر از برخی گروههای اعلام شده دارد و با حمایت مستقیم خود عربستان در مقابل حکومت قانونی سوریه قد علم کرده است. این دستور پادشاه عربستان که سرمنشاء تمامی عملیاتهای تروریستی و انتحاری در منطقه میباشد در حالی صادر شد که بر اساس آمارهای رسمی منتشره تعداد تروریستهای سعودی که تاکنون به سوریه رفته و بر علیه دولت بشار اسد و مردم مظلوم سوریه میجنگند نزدیک بر 12 هزار نفر برآورد میشود که مقام اول! در این مورد را به خود اختصاص داده است.
علاقه ویژه ملک عبدالله به جشنهای موسوم به جنادریه
هر ساله در عربستان جشنهای هفده روزه جنادریه با حضور دائم چهار کشور عربی دیگر یعنی بحرین - قطر - عمان - کویت برگزار میشود، مسئولان سعودی از پادشاه گرفته تا مفتیهای شناخته شده که نمایندگان دینی-مذهبی این کشور هستند به بهانه اینکه این جشنها فرهنگی است و در جهت خدمت به تمدن کشور برگزار میشود، زبان به تمجید از آن باز میکنند و آن را نشانه توجه ویژه سعودی به فرهنگ میدانند. پادشاه سعودی نیز به این جشن که آوازخوانی و رقص به ویژه رقص شمشیر از جمله مراسم آن است علاقه ویژهای داشت و تا جائیکه وضعیت جسمانیاش به وی اجازه میداد در آن شرکت میکرد.

جالب اینجاست که به عقیده همین وهابیون، برگزاری هرگونه مراسم جشنی در میلاد پیامبر (ص) نوعی بدعت است و انجام دهندگان آن مرتکب کار حرامی شدهاند. موضوع دیگر اینکه دروغ عوام فریبانه مقامات سعودی در مورد توجه به فرهنگ زمانی فاش می شود که بیشتر آثار تاریخی مربوط به پیش از اسلام و بسیاری از آثار به جا مانده از اهل بیت (علیهم السلام) را تخریب کردهاند و مفتی اعظم این کشور در در فتوایی اعلام میکند: تخریب اشیائی! که در اطراف حرمین شریفین است نه تنها مانعی ندارد بلکه این کار برای توسعه حرمین ضروری است.
تعیین مقرن بن عبدالعزیز به عنوان ولی ولیعهد
پادشاه درگذشته سعودی با تشدید بیماریاش و قدم گذاشتن در سن نود سالگی، برادر ناتنیاش مقرن بن عبدالعزیز که سی و پنجمین و آخرین پسر عبدالعزیز است را به عنوان ولی ولیعهد تعیین کرد. منصبی که تا کنون در عربستان وجود نداشته است، ملک عبدالله سپس تایید وی را منوط به گرفتن بیعت از هیئت موسوم به هیئت بیعت کرد. شاهزاده مقرن در گرفتن بیعت از اعضای هیئت مذکور موفق بود و به این سمت منصوب شد، اما این آغاز انواع گمانهزنیها و بحث و جدلها از پادشاه احتمالی آینده و نیز کنارهگیری زودهنگام ملک عبدالله بود که در نهایت با مصادف با پایان عمرش شد.

یک سُدیری جانشین عبدالله؛ ملک سلمان چقدر دوام میآورد؟
ملک سلمان بن عبدالعزیز 87 ساله، دومین شاهزاده از هفت سُدیری که پس از ملک فهد، به پادشاهی میرسد و بیست و پنجمین پسر ملک عبدالعزیز آل سعود بنیانگذار پادشاهی سعودی است. (هفت سُدَیری به هفت برادر تنی از فرزندان ملک عبدالعزیز آل سعود، پادشاه عربستان و همسر او حصه بنت احمد السدیری گفته میشود. این هفت نن به نام آل فهد هم مشهورند؛ ملک فهد، سلطان، نایف، عبدالرحمن، ترکی، سلمان و احمد بن عبدالعزیز)

سلمان تحصیلات مقدماتی خود را در مدرسه امرا و شاهزادگان در ریاض سپری کرد. در 16 مارس 1954 هنگامی که به نیابت برادر تنی خود «نایف بن عبد العزیز» به امیری ریاض پایتخت عربستان رسید، وارد دنیای سیاست شد.
سلمان
بن عبد العزیز مالک 10 درصد سهام مجموعه سعودی بازاریابی و تحقیقات است که
روزنامه فرامنطقهای «الشرق الاوسط» جزو آن است. وی با اینکه سهامی اندکی
از این روزنامه را در اختیار دارد، اما از طریق پسرش «فیصل» بر گرایشهای
فکری و سیاسی این روزنامه تسلط دارد.

پادشاه عربستان تاکنون سه بار ازدواج کرده است. نخستین همسر وی «سلطانة بنت ترکی بن أحمد السدیری» بود که فوت کرده و از او دارای 6 فرزند به نامهای امیر فهد، امیر سلطان، امیر أحمد، امیر عبدالعزیز، امیر فیصل و شاهزاده حصه است. همسر دوم سلمان «فهده بنت فلاح بن سلطان» از خاندان «آل حثلین» است که از او نیز دارای 6 فرزند به نامهای امیر محمد، امیر ترکی، امیر خالد، امیر نایف، امیر بندر و امیر راکان است. اما همسر سوم سلمان «سارة بنت فیصل بن ضیدان أبو اثنین السبیعی» است که وی را طلاق داده و امیر سعود تنها فرزند وی از این ازدواج است.
امیر سلمان پیش از این ولیعهد و سه دوره حاکم ریاض بود و تصدی وزارت دفاع عربستان را نیز برعهده داشته است. وی از مهمترین ارکان خاندان سلطنتی سعودی به شمار میرود و همانطور که گفته شد، یکی از افرادی است که به آنها «هفت سدیری» گفته میشود.
ملک عبدالله پیش از مرگش یک منصب جدید را بنیان گذاشت؛ ولی ولیعهد. و مقرن بن عبدالعزیز را در زمان حیاتش ولی ولیعهد کرد تا پس از مرگ او به مقام ولیعهدی برسد. با توجه به شرایط جسمی سلمان بن عبدالعزیز، شاید ملک عبدالله نیز دوران کوتاه پادشاهی او را پیشبینی میکرد. ازین رو مقرن را ولی ولیعهد کرد تا عملا پس از مرگش و پادشاهی سلمان، مقرن ولیعهد باشد تا اداره امور را در صورت وخامت اوضاع ملک سلمان به عهده بگیرد؛ اتفاقی که کارشناسان با توجه به سابقه سکته مغزی ملک سلمان و بیماری آلزایمر، آن را چندان بعید ندانستهاند.
آغاز موج تغییرات در آل سعود
ملک سلمان بلافاصله پس از جانشینی برادرش، تغییرات در مناصب دولتی و حکومتی را آغاز کرد. سلمان در اولین حکم پس از تعیین ولیعهد، شاهزاده محمد بن سلمان را به سمت وزیر دفاع و رئیس دیوان پادشاهی سعودی منصوب کرد.

شاهزاده محمد به عنوان مشاور ویژه شاهزاده سلمان بن عبد العزیز ولیعد وقت نیز انتخاب شد. از امارت منطقه ریاض در مرتبه سیزدهم منتقل شد و به سمت مشاور و ناظر بر دفتر ویژه امور ولیعهد منصوب شد. تا زمان صدور فرمان در انتصاب او به عنوان رئیس دیوان ولیعهد و مشاور ویژه در اوایل ماه مارس 2013 در همین سمت بود.

پیش از انتصابات جدید، روابط مستحکمی که بین امیر مقرن با ملک عبدالله وجود داشت، بخت امیر متعب بن عبدالله را در نزدیک شدن به تخت پادشاهی یا دریافت مسندی جدید تضمین میکرد. اما تا این لحظه، امیر مقرن جایش را بر تخت پادشاهی تضمین کرده است و اگر منصب پادشاه خالی شود، او شاه بعدی خواهد بود و البته میدانیم که مرگ، تنها دلیل خالیشدن این منصب محسوب نمیشود و گزینه کنار کشیدن توافقی یا کنار کشیدن از امور اجرایی بدلیل بیماری، هنوز مهمترین سبب محسوب میگردد و آن وقت است که راه مقرن در رسیدن به تخت پادشاهی بازِ باز خواهد بود. در آن روز است که متعب بن عبدالله و محمد بن نایف و کسان دیگر، میتوانند به ترتیب جایی برای خود در قطاری که به تخت پادشاهی میرسد رزرو کنند. شورای مشورتی عربستان احتمالا در آینده با این پرسش مواجه خواهد شد که چگونه قدرت را از فرزندان سالخورده ملک عبدالعزیز به نسل بعد، نوههای وی، انتقال دهد.